نگهبانان قدرت صفحه 251

اریک فروم (1) (روان شناس) توضیح داده است که نه فقط حرفه ای ها، بلکه هر فرد مدرن در فرآیند اجتماع پذیری، خود را «کوزه ای تُهی» می بیند که مایل است تا هرچه از او خواسته می شود را بپذیرد. فروم نوشته است: «فرد وفق یافته... کسی است که خود را به یک متاع تبدیل کرده است، و هیچ چیز در او پایدار یا قطعی نیست به جز نیاز او برای خوشنودسازی و آمادگی او برای تغییر نقش.» (2) این نکته می تواند تبیینی برای بی توجهی چشم گیر روزنامه نگاران به پیامدهای اخلاقی کلمات و کنش هایشان باشد. آنها خود را صرفاً متاعی قابل خرید و فروش برای استخدام می دانند. وظیفۀ آنها خوشنودسازی کارفرماست، نه زیر سؤال بردن او.

اشمیت به درستی نگرش لازم روزنامه نگاری را «کنجکاوی تنظیم شده» می نامد. لذا روزنامه نگاران می فهمند که «زیر سؤال بردن سیاستی که در تار و پود کارشان گنجانده شده» وظیفۀ ایشان نیست، چرا که 75 درصد درآمد ترازنامه های مالی شان از تبلیغات است، چرا که غول های ثروتمند عرصۀ تجارت و شرکت های مادر که در هر شرکتی نفوذ دارند از قدرت کافی برای استخدام و اخراج روزنامه نگارانی برخوردارند که دربارۀ فعالیت بنگاه ها گزارش می کنند، و دلایل دیگر از این دست؛ هرچند که این پدیده، نوعی دیوانگی دسته جمعی اما پذیرفته شده توسط اجتماع است.

حتی ممکن است روزنامه نگاران تلاش کنند تا ناتوانی خود در به چالش کشیدن فساد نظام مند رسانه ای (نه «سیب های گندیدۀ منفرد») را بر این اساس توجیه نمایند که نهاد رسانه ای متبوع ایشان تا حدی عاری از آن فشارهای مخاطره انگیزی است که بر کل جامعه سلطه دارند. حتی اگر این توجیه را هم جدی بگیریم، به سختی می توان می توان سکوت آنها دربارۀ کل نظام رسانه ای را (که در خطر چنین فشارهایی قرار دارد) تبیین کرد.

به طور مشابه، روزنامه نگاران لیبرال می توانند خود را متقاعد کنند که انعکاس گفتارها و ادعاهای سیاست مداران بدون ابراز هیچ گونه نظری، روزنامه نگاری «عینی» محسوب می شود. بر همین اساس، اد پیلکینگتون (3) (دبیر اخبار خارجی گاردین) به دریچۀ رسانه گفت: «ما در کار ویرایش گزارش های خبری مان نیستیم.» (4) صرفاً ارائۀ جهان بینی تشکیلات را باید «عینی» حساب کرد چرا که با این رویه، روزنامه نگار از ارائۀ جهان بینی فردی خود

1- Erich Fromm
2- «روان تحلیل گری و مذهب»، انتشارات دانشگاه Yale، 1978، صفحۀ 75.
3- Ed Pilkington
4- ایمیل به دریچۀ رسانه، 15 نوامبر 2002.