نگهبانان قدرت صفحه 268

شاید بخشی از علت این راحت طلبی آن باشد که رسانه های صادق تر در طیف چپ رسانه های بریتانیا (گاردین، ابزرور و ایندیپندنت)، بیش از آنچه در ایالات متحده می بینیم، از نارضایتی استقبال کرده و آن را پوشش می دهند. شاید علت وجود این مؤلفۀ لیبرال تر نیز آن باشد که در دوران پیش از تونی بلر، یک نسخه از چپ های پارلمانی در بریتانیا وجود داشت که با قدرت دولت-بنگاه مخالفت می کرد. اکنون که نظام سیاسی ما به شیوۀ ایالات متحده «هم گرا» شده است (و تحت سلطۀ دو حزب هوادار تجارت قرار گرفته است)، رسانه های ما نیز شاید به سوی یک نظام رسانه ایِ بسته و نامداراگر (به سبک ایالات متحده) هم گرا شوند. اخراج های پرسروصدای اخیرِ روزنامه نگاران و سیاست مدارانی که قدرت را به چالش می کشیدند (اندرو گیلیگان، گوین دیویز و گِرِگ دایک از بی بی سی، پیرز مورگان (1) از دیلی میرر، و جورج گالوی (2) عضو سابق حزب کارگر)، بدون اخراج هیچ یک از روزنامه نگاران و سیاست مداران هوادار جنگ، شاهد این مدعاست.

نکته آنجاست که حضور روزنامه نگاران ناراضی در مطبوعات «لیبرال» انگلستان (که این مسئله در رسانه های آمریکایی بسیار نادر است: پائول کراگمن در نیویورک تایمز یک مثال برجسته از این دست است) بیش از آنکه واقعاً بر افکار عمومی و فضای سیاست تأثیر گذاشته باشد، موجب تقویت تصور «لیبرال بودنِ کل نظام رسانه ای» شده است.

حضور ناراضیان در جریان اصلی رسانه ای نوعی واکسن در برابر این تصور است که رسانه ها تابع محدودیت ها و کنترل های سفت و سخت هستند. لذا بسیاری از مردم روزنامه هایی مانند گاردین و ایندیپندنت را واقعاً روشن فکر و صادق می دانند؛ همان طور که بسیاری از مردم نیز بی بی سی را «بی بی خوش نیت» (3) می دانند. در نتیجه، عملکرد فاجعه بار این رسانه ها در به چالش نکشیدنِ مبتذل ترین فریب های دولتی نیز به چشم نمی آید. افکار عمومی شاید بار تقصیر را بر گردن دولت بیاندازد، اما از نقش محوری رسانه ها غافل می شود.

از آنجا که واژۀ «مطبوعات بنگاهی آزاد» تناقض آمیز است، پس تلاش برای بررسی این مسائل حیاتی است، و حتی صرف نظر از تلاش برای ارائۀ راه حل نیز فی نفسه موجه است. فرض کنید کسی در جلسۀ شورای شهر

1- Piers Morgan
2- George Galloway
3- Auntie Beeb: واژه ای محاوره ای که هواداران بی بی سی برای آن به کار می روند. - مترجم