نگهبانان قدرت صفحه 292

منافع بنگاه ها لازم می دارند که ما به دنبال نسخه ای از شادی بشر برویم که در خدمت سود (نه مردم) باشد. نتیجۀ این روند افسردگی، زوال وضع جهانی محیط زیست، و جنگ بر سر کنترل منابع طبیعی است. لذا بخش عمدۀ رنج مدرن در ذات ما به عنوان افراد جامعه یا در ذات شرایط بشر نیست، بلکه غالباً در سیستم مسلط سیاسی-اقتصادی ای ریشه دارد که رفاه بشری و زیست محیطی را به سود می فروشد. در نتیجه، ایده هایی دربارۀ ما و جامعه به ما عرضه می شوند که نیازهای فرهنگ مصرف زدگی را برآورده می کنند نه نیازهای افراد بشر را.

ترویج خودخواهی بدبینانه، خودمحوری و بی تفاوتی نسبت به دیگران آنچنان فراگیر شده است که ظاهراً گریزناپذیر به نظر می رسند: ما تربیت می شویم تا از ایده آلیسم و امید خوب بگوییم، اما در عین حال «عمل گرا» باشیم تا «واقعیت خشن» که در «پرتو نور سرد روز» دیده می شود را درک کنیم. [اما] هرگز نمی فهمیم که خودخواهی و خودمحوری شاید راه های معتبری به سوی شادی نباشند، بلکه هزینه ای سرسام آور نیز بر محیط زیست و جهان سوم و همچنین بر تک تک ما تحمیل کنند. به اعتقاد ما، درک واقعی این هزینه ها مساوی است با کسب انگیزه برای شورش و سرکشی.

نظر به آنچه تا بدین جا گفته شد، روشن است که اگر بخواهیم پاسخ های مولد انسانی تری بیابیم، باید در آن حوزه هایی از تفکر بشری جستجو کنیم که جریان اصلی فرهنگ آنها را به حاشیه رانده، مغفول گذاشته یا «پوچ» تلق می کند، همان طور که تفکر سیاسی ناراضی به حاشیه رانده شده و با برچسب های «عصبانی»، «ضدآمریکایی» و «کوته نظرانه» طرد می شود.

هم اکنون دلایل کافی داریم تا باور کنیم که فرهنگ های سنتی به رفاه روانی و اجتماعیِ بسیار بیش از ما دست یافته اند. مثلاً وقتی هلنا نوربرگ هاج (1) (زبان شناس) زندگی میان روستانشینانِ لاداخ (2) در شمال هند را آغاز کرد، اینکه همه خنده رو بودند مایۀ تعجبش شد:

اوائل باورم نمی شد که لاداخی ها این قدر که ظاهرشان نشان می دهد شاد باشند. مدت ها طول کشید تا بپذیرم که آن خنده ها واقعی بودند. سپس، در دومین سالی که آنجا بودم، در یک مراسم