نگهبانان قدرت صفحه 294

پاترول رینپوخ (1) (استاد مراقبه در قرن نوزدهم) رویکردی مشابه را پیشنهاد می دهد:

کسی را در نهایت عذاب تصور کنید: کسی که در عمیق ترین سیاه چال منتظر اعدام است، یا حیوانی که مقابل قصاب در انتظار ذبح است. به او احساس عشق داشته باشید انگار که مادر یا کودک خودتان است. (2)

توصیه آن است که همواره تصور کنیم، نه فقط اینکه این فرد یا حیوان بداقبال از رنج رهایی یابد، بلکه خود ما او را رهایی دهیم.

مبنای این توصیه ها، یک ایدۀ ناب است: اینکه با تأمل مکرّر پیرامون رنج، و پیرامون اقدام مان برای کمک رسانی، حساسیت مان نسبت به واقعیت و اهمیت رنج دیگران را تقویت می کنیم. بدین ترتیب خواهیم دید که «خودنگرانیِ» آیینی مان از بین می رود و ظرفیت بالاتری برای عشق و غم خواری به جای آن می نشیند. و گفته می شود که این فرآیند به نوبۀ خود، آن دسته از شرایط ذهنی را تقویت می کند که مسیر [پیدایش] شادی اصیل (سخاوت، صبر، هم دلی، ملایمت و محبت) هستند و آن دسته از شرایط ذهنی را تضعیف می کند که مسیر [پیدایش] ناشادی (حرص، تنفر، خودشیفتگی، حسادت و نارضایتی) هستند.

شاید گفته شود که غم خواری، با افزایش ناراحتی ما از ناشادی دیگران، صرفاً رنج ما را می افزاید. به گفتۀ گش یش توبتاپ (3)، که 23 سال از طریق مراقبۀ شدید در حال پرورش غم خواری بود، چنین اتفاقی نمی افتد:

اولین بار که کودکی رنج دیده را می بینید، فوراً احساس غم می کنید. اما سپس اشتیاق جانشین این احساس می شود: «چگونه می توانم کمکش کنم؟ آیا کودک به غذا نیاز دارد؟ یا سرپناه؟ برای کاهش رنج او چه می توان کرد؟» در این هنگام است که غم خواری حقیقی پدید می آید، و در حضور غم خواری، غم پیشین [ما از مسائل دیگر] از میان می رود. (4)

1- Patrul Rinpoch
2- «کلمات استاد کامل من»، انتشارات Sage، 1994، صفحۀ 201.
3- Geshe Yeshe Thubtop
4- نقل قول در: آلان والاس، «شادی اصیل»، انتشارات Wiley، 2005، صفحۀ 132.