چگونگی فعلیت یافتن باورهای دینی صفحه 57

چون از زمان، که واقعیات را در گذشته و آینده پراکنده می کند، آزادتر است. به عبارت دیگر انسان با حضور در جنبه ی مجردِ خود، هر جا باشد همه جا هست و این نشان می دهد که نفس چگونه به جهت جنبه ی تجردش در همه ی عوالم حاضر است، هرچند ممکن است نظر به همه ی هستی نداشته باشد. حاضربودنِ نفس در همه ی عوالم یک بحث است، نظرداشتن و مأنوس بودن با آن عوالم بحث دیگری است. اگر انسان بخواهد به همه ی عوالم نظر داشته باشد باید از توجه به جزئیات و توجه به زمان آزاد شود.

همان طور که نفس شما در بدن شما حضوری کامل و تمام دارد و کاری از کاری بازش نمی دارد، اگر انسان جنبه ی تجرد خود را تقویت نمود، در عوالم مختلف حضور کامل و تمام پیدا می کند.(1)

چگونگی رسیدن به حضور اختیاری در عوالم

ممکن است سؤال شود اگر نفس من در همه ی عوالم حاضر است چرا من خودم را در همه جا احساس نمی کنم؟ در جواب باید گفت جنبه تکوینی شما غیر از جنبه شخصی و فردی و تشریعی شما است، شما خود را از زمان و جزئیات آزاد کن، در آن صورت خود را در همه ی عالم می یابی، مشکل کار به جهت توجه ما و تمرکز ما به امور جزئی است، اگر