قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 112

گاهی فرشتگان در میان مردم آمده اند و به آنها مطالبی را آموخته یا گوشزد کرده اند که قرآن نمونه هایی از آنها را نقل کرده است. از جمله در ماجرای هاروت و ماروت که سخن از تعلیم است(1) ، هرچند که مایه آزمایش مردم شده است. و نیز در داستان لوط که فرشتگان به صورت افرادی خوش سیما مهمان ابراهیم علیه السلام شدند و بشارت تولد اسحاق را دادند سپس به نزد لوط رفتند و از عذاب الهی خبر دادند.

جمع بندی

قلمرو عوامل تربیتی از منظر قرآن و احادیث گسترده تر از قلمرو آنها در علوم تربیتی مرسوم است. چون شامل عوامل مادی و فرامادی (مثل نظارت الهی و فرشتگان، وحی، الهام، فطرت، رهبران الهی، امامت حی و...) می شود. از این رو می توان این موارد را به عنوان نظریه پردازی های علمی قرآنی در حوزه علوم تربیتی به شمار آورد و بر اساس آنها عوامل تربیتی را بازتعریف کرد.

ج) عوامل تربیت اجتماعی کودک

اشاره

همان طور که در کتاب های تربیتی آورده شده و می توان استخراج کرد و ما در صدر بحث به اختصار در باب عوامل تربیت در قرآن سخن راندیم، عوامل تربیتی را می توان به عوامل درونی و عوامل بیرونی تقسیم کرده و همچنین می توان آنها را عوامل فردی و اجتماعی هم گفت، و هر کدام از آنها به مادی و غیر مادی تفسیر کرد.

ما نیز در این نوشتار عوامل تربیت اجتماعی کودک را بر همین تقسیم بندی، بنا می گذاریم.

یک: عوامل مادی درونی

1 - رشد بدنی؛ 2 - هیجان ها؛ 3 - سلامت و بیماری

دو: عوامل مادی بیرونی

1 - خانواده؛ 2 - گروه همسالان؛ 3 - مدرسه؛ 4 - بازی؛ 5 - وسایل ارتباط جمعی؛ 6 - اجتماعات، نهادها و مؤسسات.