قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 121

کودکان اصحاب و مسلمانان و حتی کودکان غیر مسلمان محبت می کرد و دیگران را نیز به محبت فرزندان سفارش می نمود.

در روایتی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم چنین آمده است:

«هر روز صبح بر سر فرزندان و نواده های خویش دست محبت می کشید».(1)

و همچنین فرمود:

«فرزندان خود را دوست بدارید و به آنها ترحم کنید».(2)

و نیز فرمود:

«فرزندان خود را ببوسید که برای هر بوسه درجه ای در بهشت به شما خواهند داد که فاصله هر درجه پانصد سال خواهد بود».(3)

یادگیری در خانواده

محیط خانواده نخستین مرکز یادیگری کودک است. در این محیط است که کودک یاد می گیرد چگونه وظایف اجتماعی خود را انجام دهد، حقوق دیگران را محترم شمرد و با افراد خانواده و نزدیکان و افراد جامعه سازگاری کند، و خصایل نیک یا زشت را از آن می گیرد.(4) پایه عقاید و افکار کودک و علاقه او به تسامح یا تعصب و پیروی از حق و حقیقت یا اظهار تعصب به معتقدات خود در محیط خانه پی ریزی می شود.(5)

گاهی والدین آگاهانه چیزهایی را به کودک می آموزند ولی در موقعیت های متعدد کودک از طرز کار و رفتار والدین چیزهایی فرا می گیرد که خود آنها متوجه نیستند.(6)

کودک آداب معاشرت را ابتدا با مشاهده رفتار افراد خانواده در موارد و مواقع گوناگون یاد می گیرد(7) و مجموعه ای از عادت های گوناگون را از قبیل: طرز خوردن،

1- (1) . بحارالانوار، ج 104، ص 99.
2- (2) . مکارم الاخلاق، ص 231.
3- (3) . همان.
4- (4) علی اکبر شعاری نژاد، روان شناسی رشد، ص 541.
5- (5) همان، ص 542.
6- (6) علی شریعتمداری، روانشناسی تربیت، ص 194.
7- (7) روان شناسی رشد، ص 541.