قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 122

پوشیدن، راه رفتن، سخن گفتن، نشستن، شستشو و خواب و... را در نتیجه تجارب و اطلاعات خود در خانواده کسب می کند.(1)

کودک علاوه بر اینکه از مشاهده رفتار والدین به تدریج آنان را می شناسد، راه و رسم زندگی را نیز با تقلید از اعمال آنها فرا می گیرد. کودکان مانند اغلب بزرگسالان زود امور را تعمیم می دهند. وقتی کودک رفتاری را در مورد والدین خود مشاهده کرد تصور می کند دیگر افراد بزرگسال نیز همین طور عمل می کنند مانند خشونت پدر یا مشاجره پدر و مادر با یکدیگر. خلاصه طرز رفتار و برخورد والدین با یکدیگر، با کودکان و سایر بزرگسالان در نحوه قضاوت کودکان درباره ی دیگران مؤثر است.(2)

دانش و آموختن در اسلام آن قدر اهمیت دارد که خداوند در قرآن به قلم سوگند یاد کرده است:

(ن وَ الْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ) ؛(3) «نون، سوگند به قلم و آنچه می نویسند!»

و در آیه ای دیگر برتری علم و عالم را نزد وجدان انسان ها ثابت شده می داند و می پرسد.

(قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذِینَ لا یَعْلَمُونَ) ؛(4) «بگو: آیا کسانی که می دانند با کسانی که نمی دانند یکسانند؟!»

بنابراین می توان گفت تردیدی در اهمیت علم و آموزش آن در اسلام وجود ندارد، و درباره ی اهمیت آموزش در دوران کودکی و نوجوانی در روایات یاد شده:

«العلم من الصغر کالنقش فی الحجر؛ [آموختن] دانش در کودکی مانند کنده کاری بر سنگ [ماندگار] است».(5)

و آموزش فرزندان از وظایف والدین است که در روایت زیر به آن پرداخته شده است:

1- (1) همان، ص 542.
2- (2) همان، ص 195.
3- (3) قلم/ 1.
4- (4) زمر/ 9.
5- (5) بحارالانوار، ج 1، ص 224.