قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 126

(وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَیْنِهِما فَابْعَثُوا حَکَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَکَماً مِنْ أَهْلِها إِنْ یُرِیدا إِصْلاحاً یُوَفِّقِ اللّهُ بَیْنَهُما إِنَّ اللّهَ کانَ عَلِیماً خَبِیراً) ؛(1) «و اگر از جدایی میان آن دو (همسر) می ترسید، پس داوری از خانواده آن (شوهر)، و داوری از خانواده آن (زن تعیین کنید و) بفرستید اگر این دو [داور]، تصمیم به اصلاح داشته باشند، خدا میان آن دو سازگاری خواهد داد براستی که خدا، دانای آگاه است».

موقعیت خانواده در جامعه (موقعیت اجتماعی خانواده)

وضع طبقه ای خانواده در رفتار بچه تأثیر می کند، در هر جامعه طبقات معینی وجود دارد که وضع طبقه ای فرد مربوط به گروه یا دسته ای است که فرد وابسته به آن است. معمولاً این دسته یا گروه از افرادی تشکیل می شود که روابط آنها بر پایه دوستی و رفاقت استوار است و از امتیازات تقریباً مشابهی برخوردار هستند. به طور کلی عامل اقتصادی، موقعیت اجتماعی، شغل و حرفه، سطح تربیتی، سوابق خانوادگی، آداب و رسوم، عقاید و تمایلات و میزانهای اخلاقی و اجتماعی، وضع طبقه ای یا ارتباط خود را به گروه یا دسته معین، تعیین می کند.(2)

در آیه فوق، مخاطب کل جامعه انسانی است و مهمترین اصلی را که ضامن نظم و ثبات است بیان می کند، و میزان واقعی ارزش های انسانی را در برابر ارزشهای کاذب و دروغین مشخص می سازد(3) ؛ و قرآن مجید بعد از آنکه بزرگترین مایه مباهات و مفاخره عصر جاهلی یعنی نسب و قبیله را از کار می اندازد، به سراغ معیار واقعی ارزشی رفته می افزاید(4):

(یا أَیُّهَا النّاسُ إِنّا خَلَقْناکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثی وَ جَعَلْناکُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللّهِ أَتْقاکُمْ إِنَّ اللّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ) ؛(5) «ای مردم! در واقع ما شما را از مرد و زنی آفریدیم و شما را نژادها و قبیله هایی قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید در حقیقت ارجمندترین شما نزد خدا خودنگهدارترین (و پارساترینِ) شماست براستی که خدا دانای آگاه است».

1- (1) نساء/ 35.
2- (2) علی شریعتمداری، روانشناسی تربیت، ص 220.
3- (3) تفسیر نمونه، ج 22، ص 197.
4- (4) المیزان، ج 18، ص 326.
5- (5) حجرات/ 13.