قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 128

3 - کودکان (دانش آموزان) مدرسه

4 - و کودکان غریبه (کودکانی که فرد در محیطهای جدید، به مدت کوتاه با آنها برخورد دارد)

کودک روابط اجتماعی خود را در محیط خانه با کودکان خویشاوندان و میهمانان شروع می کند و برای تکمیل و توسعه روابط اجتماعی خود به مهد کودک و پیش دبستانی و دبستان می رود.

ارتباط فرد با گروه در دوره کودکی (تغییرات رشدی در روابط همسالان)

الف) ارتباط فرد با گروه تا شش سالگی

در پنج سال اول زندگی بستگی فرد به خانواده محکم است روی این زمینه آمیزش او با افراد همسن چندان زیاد نیست. ارتباط کودک را با گروه همسن در این دوره می توان از بازی او با کودکان دیگر مشخص نمود. گاهی کودک نقش تماشاچی را بازی می کند و از این راه با کودکان دیگر تماس پیدا می نماید. کودک تا سه سالگی به طور انفرادی و مستقل به بازی مشغول می شود. زمانی کودکان کنار هم بازی می کنند، یعنی هر یک از آنها به صورت مستقل به بازی مشغول است اما این بازی را در کنار کودکان دیگر انجام می دهد. کودکان چهار و پنج ساله به تدریج با هم بازی می کنند و گروه دو یا سه نفری تشکیل می دهند. افراد گروه محدود است و بازی هایشان طولانی نیست. همبازی ها ثابت نیستند. احساس جمعی و گروهی در بچه ها قوی نیست. پیوند گروهی کودکان محکم نیست به همین دلیل و روی این اصل رابطه فرد با گروه دلیل بر رشد اجتماعی کودک نیست.

کودک در پنج سال اول زندگی بیشتر به خود توجه دارد تا به کودکان همسال یا دیگر بزرگسالان. رابطه او با پدر و مادر بیشتر برای تأمین نیازهای جسمی و روانی خویشتن است. به تدریج متوجه دیگران می شود و برای آنها به عنوان یک فرد، حقی قائل می شود، وقتی احساس کند که توجه به خود، او را از محبت دیگران محروم می سازد، دچار اضطراب می شود و برای جلوگیری از پیدایش اضطراب، روابط خود را با دیگران محکمتر می سازد و درصدد جلب نظر آنها بر می آید.