قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 132

(وَ یَوْمَ یَعَضُّ الظّالِمُ عَلی یَدَیْهِ یَقُولُ یا لَیْتَنِی اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلاً، یا وَیْلَتی لَیْتَنِی لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِیلاً) ؛(1) «و (یاد کن) روزی را که ستمکار دستانش را [به دندان] می گزد در حالی که می گوید:» ای کاش من با فرستاده (خدا) راهی برگزیده بودم! ای وای بر من، کاش من فلانی را به دوستی برنگزیده بودم!»

روشن است که منظور از «فلان» همان شخصی است که او را به گمراهی کشانده است؛ شیطان یا دوست بد یا خویشاوند بد و گمراه.(2)

و در روایتی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:

«المرء علی دین خلیله و قرینه؛ یعنی مرد پیرو دین و آئین دوست و همنشین خود می باشد».(3)

حضرت أبوالحسن علیه السلام به نقل از حضرت عیسی علیه السلام فرمودند:

«فاعلم من تقارن و اختر لنفسک إخوانا من المؤمنین؛ بدان با چه کسی رفاقت می کنی و از اهل ایمان برای خودت رفیق و برادر انتخاب کن».(4)

3. مدرسه

اشاره

مدرسه همچون خانواده، یک وحدت اجتماعی است و در ساخت شخصیت اجتماعی فرد بسیار مؤثر است زیرا به وسیله آن است که کودک راه و رسم زندگی و طرز معاشرت با دیگران را یاد می گیرد، و نیز مدرسه است که چگونگی انجام دادن یک عده کارهای معین و کیفیت همکاری یا رقابت با دیگران را به کودک یاد می دهد. به طور کلی اساس نظرات کودک و موفقیت یا ناکامی او در مدرسه پی ریزی می شود و تمام آن ها وسایلی هستند که کودک را برای سازگاری با محیط خارج از مدرسه، آماده وقار می سازند.(5)

1- (1) فرقان/ 27 و 28.
2- (2) تفسیر نمونه، ج 15، ص 71؛ المیزان، ج 15، ص 204.
3- (3) الکافی، ج 4، ص 122.
4- (4) . محمد محسن بن شاه مرتضی، الوافی، ج 26، ص 133.
5- (5) علی اکبر شعاری نژاد، روانشناسی تربیت، ص 549.