قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 149

مقدمه

در این فصل به بحث «موانع تربیت اجتماعی کودک» در دو بخش موانع درونی و موانع بیرونی پرداخته می شود. که محدود به دو دوره ی «کودکی اول» و «کودکی دوم» است.

لیکن برای تبیین بهتر بحث ابتدا «موانع تربیت» را به طور خلاصه بیان می کنیم و بعد به «موانع تربیت اجتماعی کودک» می رسیم.

الف) موانع تربیت

اشاره

درآمد

موانع تربیت نقطه مقابل عوامل تربیت است که نقش منفی در تربیت افراد و جامعه دارد. البته معمولاً وقتی سخن از عوامل تربیت گفته می شود اعم از عوامل مثبت و منفی است از این رو در کتاب های مربوطه، بحث مستقلی به موانع اختصاص داده نمی شود. لیکن از آنجا که این عوامل منفی در قرآن و احادیث به صورت برجسته مطرح شده و نقش مهمی در انحراف تربیتی انسان دارند، ما آنها را به صورت مستقل مطرح می کنیم.

در ضمن در قرآن و احادیث به برخی آسیب های تربیت نیز اشاره شده است که شناخت آنها و پرهیز از آنها در تثبیت و استمرار تربیت مؤثر است.

مفهوم شناسی

الف) موانع تربیت

واژه «موانع» جمع «مانع» از ریشه «منع» است که در اصل به معنای بازداشتن، جلوگیری کردن، بخل ورزیدن، محروم ساختن، حمایت کردن گفته شده است.(1) و مشتقات آن در مجموع 17 بار در قرآن به کار رفته است.