قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 175

11 - تبلیغات وسوسه انگیز (مانع فرهنگی)

یکی از موانع فرهنگی که از اعصار گذشته بوده و در عصر ما به شکل های مدرن رخ نموده است تبلیغات وسوسه انگیز است که گاهی توسط نفس انسان و گاهی توسط شیطان (ابلیس جنّی) و گاهی توسط انسان های شیطان صفت صورت می گیرد و مانع تربیت صحیح و کمال انسان می شود بلکه با وسوسه انسان را به سوی کارهای ناپسند سوق می دهد. قرآن در این مورد هشدار داده است:

(وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ) ؛(1) «و به یقین، انسان را آفریدیم و آنچه را نفسش بدان وسوسه می کند می دانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک تریم».

(قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ * مَلِکِ النّاسِ * إِلهِ النّاسِ * مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنّاسِ * اَلَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النّاسِ * مِنَ الْجِنَّهِ وَ النّاسِ) ؛(2) «بگو: پناه می برم به پروردگار مردم * (همان) فرمانروای مردم * (همان) معبود مردم * از بدی وسوسه گر بسیار پنهان شونده * که در سینه های مردم وسوسه می کند * در حالی که از جن و (یا از) مردم است».

نکات تفسیری

1. این سوره نوعی هشدار و اعلام خطر به انسان هاست که شیطان صفتان مخفی کار و وسوسه گرند؛ و باطل را حق جلوه می دهند و نیرنگ کاری و ظاهرسازی می کنند؛ پس منتظر نباشید که شیطان صفتان را در چهره ی اصلی ببینید؛ آنان گاهی به صورت انسان ها و گاهی به صورت جنیان هستند.

2. مقصود از وسوسه کردن در سینه ها چیست؟

این تعبیر اشاره دارد که شیطان ها و شیطان صفتان افکار پلید خود را به ذهن انسان ها القا می کنند و کم کم آنان را منحرف می سازند و به سوی گناه می کشانند.(3)

1- (1) ق / 16.
2- (2) ناس/ 1-6.
3- (3) تفسیر مهر، ج 22، ص 409.