قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 177

ج) موانع تربیت اجتماعی کودک

اول: موانع مادی درونی

بیماری و نقص های بدنی کودک

الف) بیماری های کودک

اگرچه کودکان ممکن است به تمام بیماری ها مبتلا شوند اما بیماری های وجود دارند که بیشتر در دوران کودکی ظاهر می شوند. سرماخوردگی و سینه درد، بیماری معمولی تمام عمر است. بیماری های واگیر مثل: آبله مرغان، سرخک و... در سال های دبستان دیده می شوند.

اما سل، بیماری های قلب، تب، رماتیسم، و سرطان کمتر در دوران کودکی دیده می شود.(1)

بیماری ها اعم از بدنی یا روان شناختی به پیدایش تغییری در رشد و نمو، رفتار، گرایش ها و شخصیت می شوند: و تأثیر آنها صرف نظر از شدید یا ضعیف بودن یا کوتاه مدت و بلند مدت بودنشان عمدتاً به گرایش های کودک نسبت به آن بیماری ها بستگی دارد.(2)

بسیاری از کودکان که در دوران بیماری مورد توجه خاص بوده اند پس از بهبودی پرتوقع می شوند. بیماری های خاص ممکن است تغییراتی را در شخصیت کودک ایجاد کنند.

باید توجه داشت که در این گونه موارد تنها نوع و خود بیماری مسئول پیدایش تغییر در شخصیت نیست بلکه علت عمده و اساسی این است که کودک بیمار بیش از حد مورد توجه و محبت خاص قرار می گیرد و برای مدت طولانی از فعالیت های روزمره (مانند: تکلیف مدرسه، حضور در کلاش و مدرسه، بازی با هم سالان و دوستانش) دور می ماند چنانچه بیماری چندین ماه طول بکشد کودک نه تنها از لحاظ بدنی بلکه رفتارش نیز غیرعادی می شود و سازگاری او با هم بازی های قبلی نیز برایش دشوار می شود و به علت ماندن طولانی در خانه به واسطه بیماری، به موقع نمی تواند رفتار اجتماعی مطلوب را بیاموزد و گاهی ممکن است نسبت به اهمیت و ارزش خود گرایش نامساعد پیدا کند و در نتیجه ممکن است این کودک از لحاظ اجتماعی رفتار نامطلوبی را از خود نشان دهد.(3)

1- (1) علی اکبر شعاری نژاد، روان شناسی رشد، ص 209.
2- (2) همان، ص 215.
3- (3) همان، ص 210.