قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 179

دو مردی که یکی از آن دو، گنگ مادرزادی است که توانایی بر هیچ چیزی ندارد، و او سَر باری بر سرپرستش می باشد، هر جا که او را متوجه (کاری) می کند، هیچ خیری (به همراه) نمی آورد، آیا او و کسی که به عدالت فرمان می دهد و خود بر راهی راست است، یکسانند؟!».

آیه اشاره به تفاوت انسان سالم و کامل با انسان گنگ مادرزاد دارد که انسان با این نقص ناتوان از بسیاری از کارها و سربار سرپرست خویش می باشد و منفعتی برای سرپرستی خود هم ندارد.(1)

(وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصّابِرِینَ) ؛(2) «و قطعاً [همه] شما را به چیزی از ترس و گرسنگی و کاهشی در ثروت ها و جان ها و محصولات، آزمایش می کنیم؛ و به شکیبایان مژده ده».

آیه اشاره دارد به آزمایش الهی به وسیله نقص اموال و جان ها و محصولات، که باید در این آزمایش صبور بود تا سربلند شد.(3)

(قُلْ لِلْمُخَلَّفِینَ مِنَ الْأَعْرابِ سَتُدْعَوْنَ إِلی قَوْمٍ أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ تُقاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ فَإِنْ تُطِیعُوا یُؤْتِکُمُ اللّهُ أَجْراً حَسَناً وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا کَما تَوَلَّیْتُمْ مِنْ قَبْلُ یُعَذِّبْکُمْ عَذاباً أَلِیماً * لَیْسَ عَلَی الْأَعْمی حَرَجٌ وَ لا عَلَی الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لا عَلَی الْمَرِیضِ حَرَجٌ وَ مَنْ یُطِعِ اللّهَ وَ رَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ وَ مَنْ یَتَوَلَّ یُعَذِّبْهُ عَذاباً أَلِیماً) ؛(4) «به واپس ماندگان از عرب های (صحرانشین) بگو: «بزودی به سوی گروهی سخت نیرومند (و جنگ آور) فراخوانده می شوید که با آنان بجنگید یا اسلام آورند؛ و اگر اطاعت کنید، خدا پاداش نیکی به شما می دهد؛ و اگر روی برتابید همان گونه که پیش از (این) روی برتافتید، شما را با عذاب دردناکی عذاب می کند!» * هیچ تنگی (و تکلیفی) بر نابینا نیست و (نیز) هیچ تنگی (و تکلیفی) بر لنگ نیست، و (نیز) بر بیمار هیچ تنگی (و تکلیفی) نیست؛ و هر کس از خدا و فرستاده اش اطاعت کند او را در بوستان های (بهشتی) وارد می کند که از زیر [درختان] ش نهرها روان است؛ و هر کس روی برتابد باعذاب دردناکی او را عذاب می کند!».

1- (1) المیزان، ج 12، ص 301؛ تفسیر نمونه، ج 11، ص 327.
2- (2) بقره/ 155.
3- (3) المیزان، ج 1، ص 352؛ تفسیر نمونه، ج 1، ص 524.
4- (4) فتح/ 16 و 17.