قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 245

برخی از خانواده ها نسبت به فرزندان خود بسیار خوش بین و سهل گیر هستند و این خوش بینی افراطی ناشی از ناآگاهی است. انسان هراندازه که پاک و بی آلایش باشد، در معرض لغزش و خطاست؛ به ویژه در دوران کودکی و نوجوانی که از تجربه کافی برخوردار نیست. این خوش بینی سبب می شود که پدر و مادر غفلت کنند و به موقع وظایف خود را نسبت به فرزندان انجام ندهند. نقطه مقابل این خوش بینی افراطی، بدبینی نسبت به فرزندان است. برخی خانواده ها همواره نسبت به فرزندان خود برخوردهای بدبینانه دارند و اعمال مراقبت از سوی آنها به صورتی است که حساسیت منفی فرزندانشان را بر می انگیزد و آنها را به لجاجت وا می دارد. اعمال نظارت و کنترل از سوی والدین نسبت به فرزندان باید به گونه ای باشد که اثرات منفی به دنبال نداشته باشد و آنها احساس نکنند که والدینشان نسبت به آن ها بی اعتمادند. والدین باید به کودکان بفهمانند که کنترل آن ها به خاطر علاقه ای است که به کودکشان دارند.

امام خمینی رحمه الله نیز بر روی مسأله پیشگیری در تربیت کودکان تأکید زیادی داشته اند، به طوری که از فرزندان ایشان نقل می شود:

«امام همیشه از ما می پرسیدند: آیا شما می دانید بچه تان کی از خانه بیرون می رود و کی می آید، با چه کسانی رفت و آمد می کند یا چه صحبت هایی می کند».(1)

در کتاب تربیت فرزند بانشاط و سالم در توصیه به والدین آمده است:

«هرگز کودک یا کودکان خود را برای مدت زیادی تنها نگذارید. گهگاهی به آنها سرزده و به بهانه های مختلف نزد آنها بروید و به آنها بفهمانید که مواظبشان هستید تا احساس تنهایی و خلوت نکنند، به خصوص اگر کودک شما در اتاق دیگر یا در کوچه با بچه های دیگر مشغول بازی است، حتماً هرچند دقیقه یکبار به او سربزنید، چرا که گاه یک کودک فاسد می تواند کودکان دیگر را به دور خود جمع کند، آنچه را نباید بگوید، به آنان بیاموزد و در آنان انحراف و فساد به وجود آورد».(2)