قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 251

شاید مراد از واگذاشتن این باشد که پدر و مادر در مورد تربیت وظیفه خود را انجام داده اند و از آن پس معذور خواهند بود.(1) بنابراین نقش روش تعلیم در تربیت، در دوران کودکی از هر دورانی مهم تر است.

مزایای روش تعلیم

1 - غزالی می گوید: «اگر تعلیم نبود، مردم همچون چهارپایانی می زیستند، یعنی مردم در سایه تعلیم از مرحله حیوانی به مقام انسانی ارتقا می یابند».

2 - تعلیم، هرگونه میراث فرهنگی، علمی و معارف را بدون بررسی، ارزیابی و گزینش به نسل های بعدی انتقال نمی دهد. در واقع آنچه را که برای مصالح جامعه بشری مناسب است به نسل های بعد منتقل می سازد (حجتی، 1377) بنابراین کاربرد روش تعلیم برای تمام دوره ها و زمان ها و همه جوامع ضرورت دارد.

3 - روش تعلیم می تواند قالب های مختلفی به خود بگیرد؛ والدین و مربیان می توانند این روش را در قالب داستان پردازی، گردش علمی، سخنرانی، بازی و... به کار گیرند.

4 - کاربرد این روش نیازمند امکانات و مقدمه چینی زیادی نیست و با کمترین امکانات و به آسانی قابلیت کاربرد دارد.(2)

6. روش ادب ورزی

قرآن در اوج ادب است و از دیگران هم می خواهد که با ادب باشند، هر چند که این مطلب صریحاً در قرآن نیامده است اما دستوراتی در مورد سخن گفتن با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و با مؤمنان داده است که مصادیق ادب است و مردم را با ادب تربیت می کند.

(یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَکُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِیِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ کَجَهْرِ بَعْضِکُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُکُمْ وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ) ؛(3) «ای کسانی که ایمان آورده اید! صداهایتان را فراتر از صدای پیامبر بلند نکنید، و در سخن گفتن بر او بانگ نزنید، هم چون

1- (1) علی حسینی زاده و محمد داوودی، سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت، ج 1، ص 172 و 173.
2- (2) همان.
3- (3) حجرات/ 2.