- مقدمه 1
- اشاره 4
- اول: «تربیت» 5
- مفهوم شناسی 5
- پیشینه 10
- دوم: «جامعه پذیری» 12
- مفهوم شناسی 12
- پیشینه 13
- پیشینه 14
- سوم: «تربیت اجتماعی» 14
- مفهوم شناسی 14
- اشاره 15
- دیدگاه ها 15
- دیدگاه جامعه گرا 15
- تربیت اجتماعی در اسلام 18
- چهارم: «کودک» 22
- مفهوم شناسی 22
- کودک از دیدگاه قرآن 23
- مفهوم شناسی 23
- پنجم: «ابعاد تربیت» 23
- تقسیمات ابعاد تربیت 24
- پیشینه 24
- اشاره 26
- الف) تنظیم روابط و مقررات اجتماعی 26
- تربیت اجتماعی در قرآن 26
- ب) تربیت خانوادگی 30
- ج) تربیت سیاسی 34
- د) تربیت اقتصادی 35
- ه -) تربیت قضایی 38
- و) تربیت نظامی 40
- ز) تربیت شغلی 43
- ط) تربیت اخلاقی 45
- جمع بندی 45
- اشاره 46
- مفهوم شناسی 47
- الف) مراحل تربیت 47
- پیشینه 47
- اشاره 47
- تقسیم بندی مراحل 50
- مرحله دوم: دوران ازدواج 53
- مرحله اول: دوره قبل از دنیا (عالم ذر) 53
- مرحله سوم: دوران جنینی 59
- مرحله چهارم: دوره کودکی اول (قبل از دبستان 0-7) 60
- مرحله ششم: دوران نوجوانی (21-14 سال) 70
- مرحله هفتم: دوره جوانی (21-34 سالگی) 74
- مرحله هشتم: دوره میانسالی (34-51 سالگی) 76
- مرحله نهم: دوره کهنسالی (51 سالگی تا آخر عمر) 77
- مرحله دهم: دوره بعد از دنیا (برزخ و قیامت) 80
- اشاره 81
- اشاره 81
- رشد اجتماعی در دوران کودکی 81
- نخستین علائم رشد اجتماعی 81
- ج) مراحل تربیت اجتماعی کودک 81
- ارتباط کودک با بزرگسالان 82
- ارتباط کودک با همسالان 83
- رفتارهای همکاری 84
- اشاره 84
- مظاهر رفتار اجتماعی کودک 84
- رفتارهای مبارزی 87
- اشاره 91
- مفهوم شناسی 92
- اشاره 92
- الف) عوامل تربیت 92
- تقسیمات عوامل تربیت 93
- پیشینه 97
- اشاره 98
- یک: عوامل درونی تربیت 98
- اشاره 103
- دو: عوامل بیرونی 103
- الف) عوامل مادی 103
- ب) عوامل فرامادی 110
- اشاره 112
- ج) عوامل تربیت اجتماعی کودک 112
- یک: عوامل مادی درونی 113
- رشد بدنی (نضج بدنی) 113
- دو: عوامل مادی بیرونی 118
- 1. خانواده 118
- اشاره 118
- محبت در خانواده 120
- یادگیری در خانواده 121
- موقعیت کودک در خانواده 123
- موقعیت خانواده در جامعه (موقعیت اجتماعی خانواده) 126
- اشاره 127
- ارتباط فرد با گروه در دوره کودکی (تغییرات رشدی در روابط همسالان) 128
- آموزش ها و یافته های کودک در گروه همسالان 130
- اسلام و همنشین 131
- 3. مدرسه 132
- اشاره 132
- معلم و مدرسه 133
- تعریف بازی 134
- 4. بازی 134
- اشاره 134
- صفات و ویژگی های بازی 135
- ارزش های بازی 135
- بازی کودک در اسلام 139
- 5. وسایل ارتباط جمعی 141
- 6. اجتماعات، نهادها و موسسات 146
- اشاره 148
- اشاره 149
- مفهوم شناسی 149
- الف) موانع تربیت 149
- تقسیمات موانع تربیت 150
- پیشینه 151
- اشاره 152
- ب) موانع تربیت در قرآن 152
- اول: موانع درونی 153
- دوم: موانع بیرونی 162
- بیماری و نقص های بدنی کودک 177
- اول: موانع مادی درونی 177
- موانع مادی درونی تربیت اجتماعی کودک در قرآن 178
- دوم: موانع مادی بیرونی 180
- 1. خانواده متزلزل 180
- 2. دوستان نامناسب 187
- 3. عدم اعتدال در حمایت عاطفی (بی مهری، محبت افراطی) 190
- 4. تأثیر منفی رسانه های گروهی بر کودک 193
- 5. فقر 194
- اشاره 196
- الف) روش های تربیت 197
- مفهوم شناسی 197
- اشاره 197
- تقسیمات روش های تربیت 199
- پیشینه 200
- ب) روش های تربیت در قرآن 201
- 1. روش الگویی 221
- د) روش های کاربردی تربیت اجتماعی کودک 221
- 2. روش تشویق 230
- مهم ترین روش های تنبیهی 231
- اشاره 231
- 3. روش تنبیه 231
- مصادیق تشویق در قرآن کریم 234
- مصادیق تنبیه در قرآن کریم 235
- مزایای روش تشویق 236
- معایب تشویق بی جا و بیش از حد 237
- مزایای روش تنبیه 238
- معایب تنبیه بی جا و بیش از حد 238
- تنبیه بدنی در اسلام 238
- 5. روش تعلیم 246
- 6. روش ادب ورزی 251
- اشاره 252
- آداب اجتماعی 252
- الف) آداب خوردن و آشامیدن 253
- ب) آداب سلام 256
- ج) آداب اجازه گرفتن برای ورود 259
- د) آداب مجالست و همنشینی 261
- ه -) آداب سخن گفتن 263
- ز) آداب تبریک و تهنیت 270
- ح) آداب عیادت بیمار 272
- ط) آداب تسلیت گفتن 275
- ی) آداب عطسه و خمیازه کشیدن 276
- ضمایم 280
عیادتش کند و وقتی دعوتش کرد، اجابتش نماید و وقتی بمیرد، بر جنازه اش حاضر شود و وقتی عطسه کند، او را دعای خیر نماید».(1)
عیادت بیمار آدابی دارد که در اینجا آنها را بر می شماریم:
1 - بهتر است که عیادت بیمار در اول بیماری باشد. اما مفهوم بعضی از روایات این است که پس از گذشتن سه روز از بیماری باشد. شاید مناسبت ها مختلف باشد، یعنی اگر بیماری شدید است، بهتر است که عیادت در آغاز بیماری باشد و اگر شدید نیست، بهتر است که بعد از گذشتن سه روز باشد.
2 - مدت عیادت باید متناسب با بیماری باشد. اگر بیماری شدید است و بیمار نیاز شدید به مراقبت دارد، بهتر است که مدت عیادت کوتاه باشد و اگر بیماری شدید نیست و بیمار نیاز به حضور دوستان و خویشاوندان دارد و با آنها مأنوس شود، بهتر است که مدت عیادت طولانی باشد.
بهتر است که عیادت بیمار یک روز در میان باشد. زیرا پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:
«زُر غبّا تزدد حبّا؛ یک روز در میان دیدار کن تا محبت را زیاد کنی».
3 - هنگامی که عیادت کننده بر بیمار وارد شود، باید او را دعا کند. زیرا پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هرگاه به عیادت بیمار می رفت با دست راست او را مسح می کرد و می گفت:
«اللّهم ربّ النّاس اذهن البأس اشف انت الشّافی لاشفاء الا شفائک شفاء لایغادر سقما؛ خدایا، ای پروردگار مردم، بیماری را ببر. شفا بده که تو شفابخشی و شفایی جز شفای تو نیست. آن هم شفایی که بیماری به دنبال ندارد».
و فرمود:
«من عاد مریضا لم یحضره اجله فقال عنده سبع مرّات: اسأل الله العظیم ربّ العرش العظیم ان یشفیک الا عافاه الله من هذا المرض؛ هر کس مریضی را عیادت کند که مرگش نرسیده است بگوید: از خدا، پروردگار عرش عظیم، مسئلت می کنم که تو را شفا دهد؛ خداوند او را شفا می دهد».
4 - به بیمار بگوید که دست بر محل درد بگذارد و دعاهای رسیده را بخواند. یکی از اصحاب پیش پیامبر خدا از بیماری شکایت کرد. پیامبر به او فرمود که دست بر جای درد
1- (1) الکافی، ج 2، ص 653.