قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 281

بعضی از بازی ها آزاد گذاشتن و از بعضی دیگر محروم کردن. گاهی کودک از راه قدرت و پیروزی، رهبری را به دست می آورد که در صورت باهوش بودن و یا زورمندی عمر طولانی خواهد داشت.

گاه کودک بدون تحمیل اراده اش و با پرداختن به فعالیت های ابتکاری و جلب اعتماد دیگران رهبر می شود که فایده این رهبری آن است که در کودک، اعتماد به نفس ایجاد می شود و باعث پیشرفت او در زندگی است. گاه به سبب داشتن شخصیت قوی ممتاز می شود و گاهی زیادی اطلاعات و مهارت در موضوع خاصی سبب رهبری می شود و بعضی از کودکان به خاطر داشتن هوش اجتماعی، دوستانی برای خود می یابد و به تدریج پیشوایی آنها را به عهده می گیرد.(1)

2 - در فصل دوم «مراحل تربیت اجتماعی کودک» در ریز فصل «مظاهر رفتار اجتماعی کودک» در رفتارهای مبارزی، موارد زیر هم در کتاب های تربیتی و روان شناسی رشد آمده است:

الف) عناد و مخالفت

لجاجت و مخالفت در نیمه دوم سال دوم آغاز می شود و میان سه و چهار سالگی به حد اعلای خود می رسد ولی بعد از سال چهارم ضعیف می شود.

مظاهر این رفتار در ابتدا به شکل سفت کردن اعضا و برگرداندن صورت هنگام شستن آن و وقتی بزرگ می شود در انقلاب علیه نظم خانوادگی، مقاومت در مقابل سلطه بزرگسالان و عصیان از اموار مشاهده می شود.

کودک به همین وسیله، ارتباطهای اجتماعی را در می یابد و به تأکید و آزمایش های نیروهای خود می پردازد و این رفتار هنگامی بروز می کند که کودک نمی تواند خواسته های بزرگسالان را تأمین کند یا از ضعف قدرت انجام دادن کاری ناشی می شود. هدف تربیت اجتماعی درست، این است که کودک را در کاهش مظاهر رفتار عناد و مخالفت و انتقال سلطه از پدر به خود کودک کمک کند تا کودک خود از آنچه نباید بکند اجتناب ورزد و بدین ترتیب، دارای شعور اجتماعی شود و به تدریج یاد بگیرد که چگونه باید مانند جامعه خود فکر و عمل کند.(2)