قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 52

ب) اقدامات تربیتی

1 - دوره نوزادی

2 - دوره کودکی

3 - دوره نوجوانی

4 - دوره جوانی

5 - دوره میان سالی

6 - دوره کهن سالی.(1)

تقسیم بندی هشت مرحله ای

در کتاب آیین تزکیه، جمعی از مؤلفان در فصل هفتم، و نیز کتاب روان شناسی رشد، دکتر شعاری نژاد، ص 21-25، مراحل تربیت اینگونه شمرده شده است:

1 - مرحله شیرخوارگی از تولد تا تقریباً دو سالگی

2 - مرحله دایگی یا پرستاری میان 2-5 سالگی

3 - مرحله کودکستانی میان 5-7 سالگی

4 - مرحله دبستانی میان 7-12 سالگی (پایان کودکی)

5 - مرحله دبیرستانی (دوره اول) 12-15 سالگی (آغاز نوجوانی)

6 - مرحله دبیرستانی (دوره دوم) 15-18 سالگی

7 - مرحله دانشگاهی از 18-22 سالگی (جوانی (

8 - مرحله بعد از تحصیل دوران تشکیل خانواده(2)

تذکر: این تقسیم بندی بیشتر ناظر به مراحل تحصیلی و مقدمات آن است.

جمع بندی

به نظر می رسد که تقسیم مناسب و جامع برای مراحل تربیت در قرآن و احادیث تقسیم بندی هشت مرحله است، هر چند که قرآن همچون کتب علوم تربیتی و روان شناسی، به صورت کلاسیک مراحل را ذکر نکرده است اما قرآن در یک پارادایم تربیتی به عناصر آن اشاره کرده است.