قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 53

ب) مراحل تربیت در قرآن و احادیث

مرحله اول: دوره قبل از دنیا (عالم ذر)

قرآن نقطه آغاز انسان را قبل از حیات دنیوی و تولد تحت عنوان عالم ذر معرفی و تحت تربیت الهی قرار می گیرد و فطرت او می آموزد که به وجود خدا اقرار کند:(وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِنْ بَنِی آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّیَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلی أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا یَوْمَ الْقِیامَهِ إِنّا کُنّا عَنْ هذا غافِلِینَ)؛1 «و (یاد کن) هنگامی را که پروردگارت، از فرزندان آدم، از پُشت (و صُلب) شان، نسل آنان را برگرفت و آنان را بر خودشان گواه ساخت؛ (و فرمود:) آیا پروردگار شما نیستم؟ گفتند: «آری؛ گواهی می دهیم.» (این گواهی را گرفت،) تا مبادا روز رستاخیز بگویید: «به راستی که ما از این (مطلب) غافل بودیم».

نکته تفسیری

در این آیه به اتمام حجّت خدا با انسان اشاره شده است. از همه انسان ها، به صورت فطری اقرار بر توحید گرفته است تا کسی نگوید من این حقیقت را نمی شناختم و منحرف شدم؛ بنابراین در مورد اصل توحید و خداپرستی (دین) کسی عذری ندارد و هر کس از این حقیقت فطری روی برتابد در قیامت مورد بازخواست و مجازات قرار می گیرد.(1)

مرحله دوم: دوران ازدواج

دوران ازدواج شامل مرحله انتخاب همسر و عقد ازدواج و مقدمات عروسی می شود که یکی از مراحل شکل گیری کودک است، چرا که در این دوره مواد اولیه کشتزار عروس و داماد و خصوصیات و صفات آنهاست، که تأثیر کامل در تربیت جسمی و روحی کودک خواهد داشت. از این رو در قرآن و احادیث به مرحله ازدواج توجه شده است و این مطلب در سه مرحله جلوه گر شده است.