قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 77

(وَ یُکَلِّمُ النّاسَ فِی الْمَهْدِ وَ کَهْلاً وَ مِنَ الصّالِحِینَ)؛1 «و در گهواره و میان سالی با مردم سخن خواهد گفت؛ و از شایستگان است».

- قرآن در مورد رشد جسمی و روحی حضرت یوسف علیه السلام می فرماید:

(وَ لَمّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَیْناهُ حُکْماً وَ عِلْماً وَ کَذلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ)؛2 «فردا او را به همراه ما بفرست، تا (در صحرا خوب بخورد و) بگردد و بازی کند؛ در حالی که ما حتماً پاسداران او هستیم».

نکات تربیتی دوره میانسالی استخراج شده از قرآن و احادیث

1 - لزوم توجه به تربیت عقلانی در میانسالی؛

2 - لزوم توجه به تربیت روحیه احتیاط در زندگی فردی و اجتماعی؛

3 - لزوم توجه به تربیت روحیه شکرگذاری و عمل صالح گرایی در زندگی فردی و اجتماعی؛

4 - توجه به چهل سالگی به عنوان نقطه عطف زندگی در این دوره؛

5 - لزوم توجه به خداشناسی مبتین بر خردورزی.

مرحله نهم: دوره کهنسالی (51 سالگی تا آخر عمر)

دوره آخر عمر انسان در دنیا را دوره کهنسالی می نامند که معمولاً قوای آدمی رو به ضعف نهاده ولی در عین حال تربیت خاص خویش را می طلبد، یعنی از طرفی ادامه تربیت جسمانی و از طرفی دیگر رشد علمی، اجتماعی و... انسان ادامه می یابد، که نیازمند ادامه تربیت در همه ابعاد است.

قرآن کریم از این دوره با تعبیر «کِبَر»، «شیخ کبیر»، «عجوز» و «معمّر» یاد کرده است.

- گاهی از خصوصیت این دوره یعنی کاهش توانایی یاد کرده

(وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ أَ فَلا یَعْقِلُونَ)؛3 «و هر کس را عمر درازش دهیم، وی را در آفرینش (وجود) نگون سار می سازیم؛ و آیا خردورزی نمی کنند؟!».