قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 83

در آخر سال اول، به امر و نهی بزرگسالان واکنش نشان می دهد، و از ترس بیگانگان به شکل فرار و پوشاندن صورت با دست یا فرو بردن سر در آغوش مادر نشان می دهد.

در نیمه سال دوم، علائم نافرمانی در او ظاهر می شود.

در پایان دو سالگی، به مادرش در کارهای ساده و آسان کمک می کند.

میان دو و سه سالگی، اطلاعاتی را که موجب تحریک او می شود را برای مادر نقل می کند و برای اظهار وجود، مقاومت و مخالفت می کند.

در 4 و 5 سالگی، این رفتار دگرگون می شود و به شکل میل به همکاری با والدین و خشنود ساختن ایشان از خود در می آید.

به همین ترتیب رشد اجتماعی کوچک تغییر و تکامل می یابد تا به دبستان وارد می شود و افق های اجتماعی و دایره فعالیت هایش افزایش و گسترش می یابد.(1)

ارتباط کودک با همسالان

در 6 و 8 ماهگی رضایت خاطر خود را به نسبت به کودکان دیگر با لبخند زدن و نزدیک شدن به آنها ظاهر می سازد، و به ربودن اسباب بازی ها و مشاجره به ایشان، خشم خود را آشکار می کند.

میاه ماه 9 و پایان سال اول، برای اظهار خشم و ناراحتی خود از کودکان دیگر، لباس ها و موی سر آنها را می کشد و داد و بیدار می کند و هنگام خشنودی و رضایت، حرکات و صدای آنها را تقلید می کند که می خواهد طبیعت کودکان دیگر را دریابد.

در نیمه سال دوم، به تدریج به همکاری با دیگران علاقه نشان می دهد تا این که در دو سالگی، می کوشد رفتار خود را با رفتار رفقایش سازش دهد. بدین ترتیب نخستین پایه های تعامل اجتماعی به صورت صحیح پی ریزی می شود و بازی های او از شکل انفرادی به شکل اجتماعی و همکاری در می آیند.

یعنی سال های قبل از دبستان رفتار او در حدی جنبه اجتماعی پیدا کرده و کودک وقتی به مدرسه وارد می شود دنیای کوچک اجتماعی (خانه) خود را به دنیای وسیع اجتماعی (مدرسه) تبدیل می کند.(2)