قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 86

ب) صداقت و دوستی

محبت و تعلق خاطر از جمله اساسی ترین نیازهای روانی هر فرد است که باید ارضا شوند تا او از دچار شدن به ناسازگاری شخصی در امان باشد.

دوستی و صداقت یکی از قوی ترین مظاهر الفت میان کودکان است که ابتدا میان دو کودک آغاز می شود و به تدریج در اثر ارتباط کودکی با کودک دیگر گسترش می یابد و به دیگران سرایت می کند. دوستی میان کودکان 3 تا 4 ساله پیدا می شود که گه گاه کوتاه و گاه بلند مدت است. در رفاقت میان دو کودک، معمولاً یکی بر دیگری تسلط و نفوذ پیدا می کند و به تدریج که کودکان دیگر هم با آن ها ارتباط می گیرند و دامنه دوستی وسیع تر می شود دو کودک اول رهبر، گروه دوستان می شوند. کودکان، دوستان خود را در محیط خانه از میان کودکان دوستان والدین و در مدرسه و زمین بازی از همکلاسی ها و هم بازی ها بر می گزیند.(1)

عوامل مؤثر در انتخاب دوستان و وضع و موقعیت دوستی یک کودک به موارد زیر بستگی دارد:

1 - فرصت هایی که او برای گرد آمدن با افراد خانواده و همکسالان و همسالان

2 - وضع اجتماعی و اقتصادی و تربیتی والدینش

3 - نضج عمومی او

4 - سلامت روانی و سازگاری اجتماعیش

5 - فرصت هایی که معلم در کلاس فراهم می کند تا کودک مسئولیت هایی به عهده بگیرد.(2)

(وَ تَعاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَ التَّقْوی وَ لا تَعاوَنُوا عَلَی الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ) ؛(3) «و بر (ای) نیکوکاری و (خود نگهداری و) پارسایی با یکدیگر همکاری کنید و بر (ای) گناه و تعدّی با یکدیگر همکاری ننمایید».

1- (1) علی اکبر شعاری نژاد، روان شناسی رشد، ص 527 و 528.
2- (2) همان، ص 528.
3- (3) مائده/ 2.