قرآن و تربیت اجتماعی کودک صفحه 98

ب) عوامل تربیت در قرآن

اشاره

همان طور که گذشت ما تقسیم خاصی را در مورد عوامل پذیرفتیم که میحط را عامل اصلی تربیت معرفی می کند. سپس عوامل را به دو دسته عوامل درونی انسان و بیرون از انسان تقسیم می کنیم، سپس هر کدام را به دو قسم مادی و فرامادی تقسیم می نماییم.

یک: عوامل درونی تربیت

یعنی عواملی که از خود انسان سرچشمه می گیرد و برخاسته از درون او هستند.

این عوامل به دو دسته تقسیم می شوند:

الف) عوامل مادی درونی

این عوامل شامل چند مورد می شود:

1 - وراثت

وراثت شامل تمام عواملی می شود که در هنگام انعقاد نطفه فرد حضور دارند.(1)

در قرآن کریم به موارد متعددی از آیات بر می خوریم که به تأثیر عامل وراثت در سرنوشت افراد اشاره کرده است از جمله:

- تأثیر وراثت در بدکاری افراد (در قصه حضرت نوح علیه السلام و حضرت مریم علیهاالسلام):

(وَ قالَ نُوحٌ رَبِّ لا تَذَرْ عَلَی الْأَرْضِ مِنَ الْکافِرِینَ دَیّاراً * إِنَّکَ إِنْ تَذَرْهُمْ یُضِلُّوا عِبادَکَ وَ لا یَلِدُوا إِلاّ فاجِراً کَفّاراً)؛2 «و نوح گفت: «پروردگارا! بر زمین، از کافران، هیچ ساکن خانه ای وا مگذار! * [چرا] که تو اگر آنان را واگذاری، بندگانت را گمراه می کنند و جز (نسل) بدکار بسیار ناسپاس نمی زایند».

(فَأَتَتْ بِهِ قَوْمَها تَحْمِلُهُ قالُوا یا مَرْیَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَیْئاً فَرِیًّا * یا أُخْتَ هارُونَ ما کانَ أَبُوکِ امْرَأَ سَوْءٍ وَ ما کانَتْ أُمُّکِ بَغِیًّا) ؛(2) «و (مریم) در حالی که او را در آغوش گرفته بود، وی را نزد قومش آورد؛ گفتند: «ای مریم! به یقین چیزی شگفت (و زشت) آورده ای! * ای (همانند) خواهر هارون (در پاکی)، پدرت مرد بدی نبود و مادرت زن تجاوزکار (و آلوده) نبود!».