درآمدی بر نبوت و شخصیت پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم: علمی،اعتقادی،تاریخی،اخلاقی و تربیتی صفحه 224

هستند به نام روح القدس که او را از معصیت و خطا حفظ می کند و این دو آیه به همین روح القدس اشاره دارد(1).

معلوم شد که آیه ی شریفه به طور مطلق مقام عصمت را برای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اثبات کرده است و سنخ آن را هم یک شعور و آگاهی مرموز و مخصوص می داند که از جهت لیاقت و استعداد؛ ذاتی و اکتسابی است که از باب منتّ و لطف و رحمت به ایشان از ناحیه خدای متعال اعطاء گردیده است.

این عصمت شامل تمام مراحل آن می شود؛ یعنی عصمت در احوال شخصی، عصمت در مقام تلقی وحی، عصمت در مقام تبلیغ رسالت و عصمت درخطا و اشتباه. و نیز به طور مطلق عصمت را برای پیامبر از همه ی گناهان صغیره وکبیره و در تمام عمر چه قبل از رسالت و چه بعد از آن بیان می کند. پس این آیه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را در تمام عمر معصوم می داند و ما از جهت اختصار متعرض سایر آیات نمی شویم و به وقت دیگری موکول می نماییم.

اشکالات بر عصمت و پاسخ آنها

اشاره

از مباحث قبل، روشن شد همان گونه که امامیه عقیده دارند واجب است انبیای الهی از ابتدای تولد تا پایان عمر از تمام گناهان کبیره و صغیره و از خطا و اشتباه معصوم باشند؛ یعنی علاوه بر اینکه در مقام تلقی و دریافت وحی و تبلیغ، گناه و خطا و اشتباهی ندارند در اعمال شخصی خودشان نیز مرتکب گناه و معصیت نمی شوند.

ولی در میان اهل سنت نظرهایی وجود دارد که بعضی از مراحل عصمت را منکر می شوند. بعضی از آنها می گویند لازم نیست که قبل از رسیدن به

پیامبری