راز طلایی صفحه 163

«جَمالُ المَرءِ فَصاحَهُ لِسانِهِ»

«زیبایی هر کس شیوایی زبان اوست «.

آن حضرت در گفتار دیگری فرمود:

«الجمالُ فِی اللّسانِ»

«زیبایی در زبان است».(1)

در بین علوم مربوط به ادبیات، علمی با عنوان علم بلاغت یا معانی بیان وجود دارد که در آن به طور عمده به دو مسئله اساسی اشاره می شود:

اول _ فصاحت، رسایی سخن

دوم _ بلاغت، شیوایی سخن

در مورد رسایی و شیوایی سخنان فاطمه زهرا(علیها السلام)سخن زیاد است اما نظر شما را به اظهار نظر چند تن از اندیشمندان در مورد فصاحت و بلاغت خطبه حضرت جلب می کنیم.

علامه محقق اربلی می گوید: ... سخنرانی آن حضرت که سخنوران بلیغ را سرگردان و فصحا را ناتوان کرده، همان خطبه ای که به خاطر جلوگیری از تصرف او در فدک و کوتاه کردن دست ایشان از منافع آن ایراد شد...

سپس می گوید: این گفتار از خطبه های زیبا و بدیع است که پرتوی از نور نبوت آن را در برگرفته و شکوفه ای از گلستان رسالت در آن دیده می شود.(2)

علامه مجلسی گوید: این خطبه غرّا و درخشنده را که از حضرت زهرا _ که هزاران سلام و درود و ثنای خداوند بر او باد _ نقل گردیده واندیشۀ فصیحان و بلیغان رسول خدا از شگفتی آن سرگردان شده است را توضیح می دهیم.(3)

علامه سید محمد تقی رضوی قمی می گوید: در گذشته نسبت به خطبه مشهور درخشانی که به بانوی زنان و محبوب سرور پیامبران و همسر پیشوای جانشینان و مادر امامان برگزیده و بزرگوار، و شفیع روز جزا، فاطمه زهرا _ که

1- . همان میزان الحکمه/ج2/ص 776.
2- . همان، فاطمه زهرا3 شادمانی دل پیامبر، ص 515.
3- . همان.