راز طلایی صفحه 190

او در گفتار دیگری فرمود: هر گاه مؤمنی بدون (عذر شرعی) دروغ بگوید، هفتاد هزار فرشته او را لعنت می کنند، و از دهانش بوی تعفّن و گندی بر می آید که تا عرش رسد، و حاملان عرش نیز وی را لعنت کنند.(1)

از آن حضرت پرسیدند: آیا ممکن است مؤمن ترسو باشد؟

فرمود: آری، پرسیدند: و بخیل باشد؟ فرمود: آری.

پرسیدند: و دروغگو باشد؟ فرمود: نه».(2)

ج) چه مواقعی دروغ گفتن جایز است؟!!

مخفی نماند که در چند موضوع، دروغ را تجویز کرده اند:

اول: در جایی که اگر مرتکب دروغ نشود مفسده ای بر آن مترتّب شود، یا ضرری به خود برسد، یا باعث قتل مسلمانی یا بر باد رفتن عرض او یا آبروی او یا مال محترم او بشود، که در این صورت جایز بلکه واجب است. پس اگر ظالمی کسی را بگیرد و از مال او بپرسد جایز است انکار کند. یا جابری او را بگیرد و از عمل بدی که میان خود و خدا کرده باشد سؤال کند جایز است که بگوید نکرده ام. و همچنین هر که بپرسد از کسی از معصیتی که از او صادر شده باید اظهار آن نکند، زیرا اظهار گناه گناهی دیگر است. و اگر از عیب یا مال مسلمانی از او استفسار کنند جایز است انکار آن بلکه در همه این صورت واجب است.

دوم: در وقتی که میان دو کس ملال و فسادی باشد جایز است که کسی از برای اصلاح میان ایشان، دروغی از زبان هر یک به دیگری بگوید تا رفع فساد بشود و همچنین هر گاه از خود شخصی سخنی سرزده باشد یا عملی صادر شده باشد که اگر راست بگوید باعث فتنه یا عداوت مؤمنی یا فسادی شود که انکار آن جایز است و اگر کسی مکدّر شده باشد و رفع آن موقوف باشد به انکار سخنی که گفته باشی یا عملی که کرده باشی انکار آن نیز جایز است.