راز طلایی صفحه 226

عملکرد او نسبت به کاری است که باید انجام دهد و در حقیقت سرعت در کار، در حوزۀ فردی مطرح می شود. در مسابقه و پیشی گرفتن چنان که از خود واژه ظاهر است، نوعی نسبت در آن نهفته است. از این رو ارتباط نزدیکی با مسایل اجتماعی پیدا می کند. به این معنا که هر کسی می بایست خود را با دیگری مقایسه کرده و بسنجد و در کارهای نیک و پسندیده کاری نیک و خیر انجام دهد، هر یک از آنها می بایست تلاش کند که زودتر از دیگری به آن کار اقدام کند.(1)

تعریف واژه

در قرآن با دو واژه از مردم خواسته شده است تا در کارهای نیک و پسندیده مشارکت فعال و سازنده داشته باشند. این دو واژه عبارتند از «سبقت» و «سرعت» بازشناسی مفهوم این واژگان در تبیین صحیح مشارکت نقش ویژه ای را ایفا خواهد نمود. «سبقت» در لغت به معنای پیشی گرفتن در راه، کار، فکر و علم است. و «سرعت» عبارت است از شتاب داشتن؛ این معنی هم در اجسام کاربرد دارد. سبقت در کار خیر و سرعت داشتن در آن از صفات پسندیده به حساب می آید اما عجله در کارها چه خوب باشد و چه بد از صفات نکوهیده و ناپسند است. دلیل آن هم نکتۀ لطیفی است که در معنای عجله خواستن چیزی است که هنوز موعدش فرا نرسیده است.

جایگاه و اهمیت آن

الف) اهمیت آن

سرعت و سبقت کلید پر رمز و راز رشد و تکامل در راه بهروزی است، وقتی که با دور اندیشی و احتیاط توأم باشد. هنری فوری می گوید:

«سرعت لازمۀ زندگی است، اصلاً خود زندگی است «.(2)