راز طلایی صفحه 247

ی) غلبه عادت مذموم

«وَ لا نُکَلِّفُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَها وَ لَدَیْنا کِتابٌ یَنْطِقُ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ * بَلْ قُلُوبُهُمْ فی غَمْرَهٍ مِنْ هذا وَ لَهُمْ أَعْمالٌ مِنْ دُونِ ذلِکَ هُمْ لَها عامِلُونَ * حَتَّی إِذا أَخَذْنا مُتْرَفیهِمْ بِالْعَذابِ إِذا هُمْ یَجْأَرُونَ»(1)

«و ما هیچ کس را جز به اندازه تواناییش تکلیف نمی کنیم و نزد ما کتابی است (تمام اعمال بندگان را ثبت کرده) و به حق سخن می گوید و به آنان هیچ ستمی نمی شود. ولی دل های آنها از این نامه اعمال (و روز حساب و آیات قرآن) در بی خبری فرو رفته و اعمال (زشت ) دیگری جز این دارند که پیوسته آن را انجام می دهند. تا زمانی که متنعمّان مغرور آنها را در چنگال عذاب گرفتار سازیم در این هنگام ناله های دردناک و استغاثه آمیز سر می دهند «!

مدیریت عادات ممدوح از دیدگاه روایات

اشاره

به سراغ روایات راهبران مذهبی می رویم و نکوهش عادات موهوم و چگونگی عادات ممدوح را مورد بررسی قرار می دهیم:

الف) الگوی والا

«ابن اثیر: کانَ یُلقَّبُ بالکاظم (علیه السلام) لإنَّهُ کانَ یُحسِنُ إلی مَن یُسی إِلیهِ،کانَ هذا عادَتَهُ»(2)

«امام کاظم (علیه السلام) از آن روی کاظم نامیده شد که همواره با کسی که به او بدی می کرد به نیکی رفتار می کرد».

ب) ترک عادات ناپسند

علی (علیه السلام)فرموده است:

«ذَلِّلُوا أَنْفُسَکُمْ بِتَرْکِ الْعَادَاتِ وَ قُودُوهَا إِلَی فِعْلِ [أَفْضَلِ ] الطَّاعَاتِ وَ حَمِّلُوهَا أَعْبَاءَ الْمَغَارِمِ وَ حُلُّوهَا بِفِعْلِ الْمَکَارِمِ وَ صُونُوهَا عَنْ دَنَسِ الْمَآثِم »(3)

1- . سوره مؤمنون، آیات 62-64.
2- . الکامل 164:6.
3- . رحمتی، محمد، گنجینه معارف، ج3، همان، ص 567، غرر الحکم، ص 407.