راز طلایی صفحه 323

ظالمی بر سر افراد جامعه ای مسلط شود، آنان از چنگال ظلم و ستم او ایمن نخواهند بود.

«مقدس اردبیلی»

احمد بن محمد اردبیلی، معروف به مقدس اردبیلی الگوی زهد و تقوا و در عین حال از محققان و فقهای شیعه است. او در عصر صفویه در نجف سکنی گزیده بود. گویند شاه عباس خیلی مایل بود که مقدس اردبیلی برای کاری به او رجوع کند تا اینکه شخصی به علت تقصیری از ایران فرار کرد و در نجف از مقدّس اردبیلی خواست که نزد شاه عباس شفاعت او را بکند. مقدّس نامه ای به شاه عباس نوشت به این مضمون:

بانی مُلکِ عاریت عباس بداند اگر چه این مرد اوّل ظالم بود اما اکنون مظلوم می نماید چنانچه از تقصیر او بگذری، شاید که حق سبحانه از پاره ای تقصیراتِ تو بگذرد. (بنده شاه ولایت، احمد اردبیلی)

شاه عباس نوشت: به عرض می رساند: عباس خدماتی که فرموده بودید به جان منّت داشته، به تقدیم رسانید. امید که این محبّ را از دعای خیر فراموش ننمایید. (کلب آستان علی، عباس )

امتناع مقدّس اردبیلی از آمدن به ایران سبب شد که حوزۀ نجف به عنوان مرکزی دیگر در مقابل حوزۀ اصفهان احیاء شود.(1)

4) حاکمیت اسلامی

اشاره

هرگاه آحاد جوامع اسلامی عدم تمکین ظالمان و مبارزه با آنها را عین وجود خویش سازند، در آن جوامع حاکمیت اسلامی برقرار گردیده و مردم در سایۀ تعالیم مقدس اسلامی زندگی خواهند می کنند.