راز طلایی صفحه 335

عبارت دیگر، همکاری با ظالمان ممکن است با ایما، اشاره، حتّی حرکات چشمی و یا ارتباطات کلامی دیگری انجام گیرد؛ بنابراین با مواظبت از همگی ارکان وجودی خویش از به کار گیری چنین ارتباطی که موجب یاری آنان است احتراز جوییم.

مفاسد عدم یاری ظالمان از دیدگاه شعرا

صائب تبریزی می گوید:

اظهار عجر پیش ستم پیشه ابلهی است

اشک کباب باعث طغیان آتش است

آدمی هر قدر بیشتر با غاصبان دنیا همکاری نموده و بی قید و بند تسلیم آنان باشد بیشتر مورد تجاوز قرار می گیرد.

حافظ می گوید:

نباش در پی آزار و هر چه خواهی باش

که در شریعت، غیر از این گناهی نیست

اذیت کردن افراد هر جامعه ای از هر خطایی بالاتر بوده و همکاری و یا شرکت در آن گناهی نابخشودنی است.

فردوسی می گوید:

ستمگر چو برف و ستمکش چو کوه

بسی رفت برف و بجا ماند کوه

عاقبت ستمگران یاوران آنان پایدار نبوده و چون برف آب شدنی بوده و نه تنها نام نیکی بر جای نگذاشته بلکه لکّۀ ننگی در تاریخ بوده اند.

دو شعر ذیل از ناصر خسرو نیز در همین زمینه است:

ستم مپسند از من بر تن من

ستم از خویش بر من نیز مپسند

***

انگشت مکن رنجه به در کوفتن کس

تا کس نکند رنجه به در کوفتنت مشت