راز طلایی صفحه 360

متن حدیث به صورت های مختلف نقل شده است، از جمله:

«إنّی تارِکٌ فیکُم الثَّقَلَیْنِ:کِتابَ اللهَ عَزَّوَجَلَّ وَ عِترَتی، کِتابُ اللهِ حَبْلٌ مَمدُودٌ بَیْنَ السَّماءِ وَالأَرْضِ وَ عِتْرَتی أهْلُ بَیْتی وَ إنَّ اللَّطیفَ الْخَبیرَ أَخْبَرَنی أَنَّهُما لَنْ یَفْتَرِقا حَتّی یَرِدا عَلَیَّ الحَوْضَ، فَانظُرُوا بِماذا تَخْلِفونی»(1)

«من میان شما دو چیز سنگین می گذارم، کتاب خداوند متعال و خاندانم. کتاب خدا، رشته ای کشیده میان آسمان و زمین است و عترتم خاندان منند، خدای لطیف و آگاه به من خبر داده است که این دو از هم جدا نمی شوند، تا کنار حوض (کوثر) بر من وارد شوند، پس بنگرید به آنان پس از من چگونه رفتار خواهید کرد ؟

ثِقل یا ثَقَل به معنای وزن و سنگین است. از ابو عباس ثعلب پرسیدند چرا به این دو ثقلین گویند؟ گفت: چون تمسّک به این دو سنگین است(2) نیز به معنای متاع، توشۀ سفر، هر چیز نفیسی که نیازمند حفاظت باشد آمده است.

در روایات متعددی از این دو با عنوان «ثقل اکبر» و «ثقل اصغر» یاد شده است. در سخنان علی(علیه السلام)به کمیل آمده است:

«یا کَمیَلُ نَحْنُ الثِّقْلُ الأصغَرُ وَ القُرآنُ الثِّقلُ الأَکْبَر».(3)

این حدیث، هم منقبتی برای اهل بیت پیامبر است، هم می رساند که آنان عِدل و قرین قرآنند، هم مرجعیت علمی و دینی خاندان پیامبر و أئمۀ معصومین را می رساند، هم به تفکیک ناپذیری «قرآن و عترت» در آن تصریح شده است و اینکه تمسّک به این دو با هم موجب سعادت و رستگاری است. آینده نگری رسول خدا(صلی الله علیه وآله)برای فلاح امّت و دوری از گمراهی ایجاب می کرد که راه روشن

1- . محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، نشر :معروف، سال 1389، ص 208، به نقل از معانی الاخبار، ص 90، امالی صدوق، ص 500(مجلس 64).
2- . همان، ثَقَل هم به معنای متاع و توشۀ سفر است، هم هر چیز نفیسی که نیاز به محافظت دارد، (قاموس المحیط) و به معنای سنگین هم آمده است.
3- . همان، اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص 120، به نقل از بشارت المصطفی، ص 29، نیز ر.ک «عترت، ثقل کبیر»کمالی دزفولی.