راز طلایی صفحه 45

آنان افتخار نموده و به بزرگی یاد کرده اند. به دلیل آنکه آن عملی پرفضیلت و با ثواب فراوان عنوان گردیده است. از این روی با چهار رکن اساسی احتیاط و دقت که چشم، گوش، هوش و اندیشه هستند، می توانیم از شتاب زدگی پرهیز نموده و از ویژگی های نیکوی آن در دو عالم بهره مند گردیم.

جلوگیری از شتاب زدگی

«عشق آتشین به یک موضوع و افکار سطحی و محدود، و گاه سیطره هوی و هوس بر انسان، و خوش بینی بیش از حد به یک مطلب، عوامل عجله و شتاب زدگی در کارها است و از آنجا که بررسی های سطحی و مقدماتی غالباً برای پی بردن به حقیقت یک امر و سود و زیان آن کافی نیست، معمولاً عجله در انجام کارها، موجب ندامت و خسران و پشیمانی است. تا آنجا که گاهی عجله سبب می شود، انسان به دنبال بدی ها برود به همان سرعت که به دنبال نیکی ها می رود!

تلخ کامی ها و شکست ها و مصائبی که دامان انسان را در طول تاریخ بر اثر شتاب زدگی گرفته است، بیش از آن است که قابل شمارش باشد، و خود ما در طول زندگی نمونه های آن را آزمود ه ایم، و ثمرات تلخش را چشیده ایم!

نقطه مقابل عجله، تأنی و درنگ کردن، با تفکّر و تأمل، بررسی همه جوانب کاری را انجام دادن است».(1)

رسول خدا(صلی الله علیه وآله)فرمود: مردم را عجله هلاک کند، اگر مردم با تأمل کارها را انجام می دادند کسی هلاک نمی شد.(2)

در گفتاری دیگر از امام صادق(علیه السلام) می خوانیم:

«با درنگ کردن سلامت است و با عجله ندامت».

و نیز پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله)فرمود:

تأنی و ترک شتاب زدگی از ناحیه خداست و عجله از شیطان است!(3)

1- . مکارم شیرازی، ناصر، یکصد موضوع اخلاقی در قرآن و حدیث، نشر: دارالکتب اسلامیه، سال 1384، ص 535.
2- . همان منبع، به نقل از سفینه البحار: مادۀ (ثبت).
3- . همان منبع.