حج برنامه تکامل صفحه 11

ای افرادی که ایمان آورده‌اید، روزه بر شما نوشته شده، همان‌گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند، نوشته شد، تا پرهیزگار شوید.

خاصیت نماز، تنویر جان آدمی به نور ذکر و مناجات با خدا و مقابل گشتن صفحه روح، با اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَاْلأَرْضِ (1) 1

است که می‌فرماید:

اقِمِ الصَّلوةَ لِذِکْری. (2) 2

نماز را برای یاد من به‌پادار.

اما امتیاز عبادت حجّ، در میان انواع عبادات، این است که جامع‌الامرین است. هم خاصیّت تطهیر دارد و هم مایه تزیین است. هم رفع ظلمت حبّ مال از دل می‌کند و هم نورانیّت ذکر و انس با خدا می‌آورد.

در حج، انفاق مال، دور افتادن از اهل و عیال، جدا شدن از آسایش الفت‌گرفته در وطن، تعطیل کردن کسب و کار و مشاغل زندگی مادّی، تحمّل رنج سفر، معاشرت با افراد بدخو، و احیاناً تشنگی‌ها و آفتاب‌زدگی‌ها و بی‌خوابی‌ها و انجام اعمال نامأنوسی که طبع نمی‌پسندد و عقل سطحی فایده‌ای در آن نمی‌بیند، مانند سنگ زدن به ستون‌های بیابان منی و هروله کردن و از لباس معمولی خود، در آمدن و سرتراشیدن و امثال اینها، در پاک کردن دل انسان از پلیدی کبر و نخوت و خودخواهی و رام ساختن گردنکشان و خاضع کردن نافرمانان، فوق‌العاده مؤثّر است، و این، نمونه‌ای از خصیصه طهارت‌بخشی حج است.

اما جنبه تزیین و تحلیه حج، همان صفات فاضله روحی و اخلاقی است که در شخص حاجّ، به وجود می‌آید. نیز، آثار درخشان سیادت‌آفرینی که در جامعه مسلمین بارز می‌شود و امّت اسلامی را، حاکم بر جمیع ملل عالم می‌گرداند.

به خواست خدا، در مباحث آینده به شرح قسمت‌هایی از منافع و فواید روحی و اجتماعی این عبادت بزرگ، می‌پردازیم و گوشه‌ای از اسرار و رموز فوق حدّ احصای

1- نور: 35

2- طه: 14