حج برنامه تکامل صفحه 119

هان، ای هوشمندان! موقف، موقف حسّاسی است. بیدار و هوشیار باید بود که روز، روز عطیّه و احسان است! بنای حضرت ربّ العالمین بر بخشش و انعام است.

زنهار که چرت و کسالت، عارضت نشود (1) 1. الحَذَر که وقت بسیار عزیز و پرارج خود را با تماشای دیگران و صحبت‌های بیهوده با این و آن، ضایع و تباه نکنی که این توفیق، همیشه و آسان، شامل حال هر کسی نمی‌شود. چه بسا آدمی بعد از 30 سال و 40 سال و 70 سال، اوّلین بار است که خود را در عرفات می‌بیند و شاید هم دیگر تا آخر عمر نبیند.

یعنی در تمام عمر، تنها یک نیم روز این موفقیّت نصیبش شده و وقوف در عرفات را درک کرده است.

این نیم‌روز چند ساعته هم به سرعت می‌گذرد و آفتاب روز عرفه، دامن خود را از صحرای عرفات و اهل عرفات، بر می‌چیند و هنگام کوچ کردن و بار بستن و رفتن فرا می‌رسد.

خدایا تو خود، تفضّلی کن! عنایتی فرما که در همین مدّت کم، فضل عظیمت نصیب میهمانانت شود و با روحی عارف و قلبی متطهّر و تائب، از موقف حرکت کنند.

پروردگارا! این بقعه، همان بقعه‌ای است که حضرت آدم ابوالبشر علیه السلام، آن‌جا، به تقصیر خود اعتراف کرد و مورد عفو و مغفرتت واقع شد، و از آن جهت عرفات نامیده شده است (2) 2. این مکان، همان مکان است که ابراهیم خلیل علیه السلام آن‌جا، اظهار تذلّل به درگاهت کرد و مشمول عنایت خاصّه‌ات گشت. تمام انبیا و پیامبران، این‌جا به خاک بندگی نشسته‌اند. این‌جاست که رسول اعظم حق صلی الله علیه و آله عرض عبودیت به آستان قدس ربوبی کرده است.

خدایا! این‌جا همان جاست که حسین عزیزت علیه السلام در میان آفتاب سوزان، در حالتی که جمعی از کسان و یارانش همراهش بودند، با سر برهنه، به درگاهت ایستاد و مانند