حج برنامه تکامل صفحه 181

9- حَلْق و تقصیر در منی و اسرار آن

اشاره

پس از انجام قربانی در منی نوبت بهحلق و تقصیر می‌رسد.

حَلْق، یعنی: تراشیدن موی سر.

تقصیر، یعنی: کوتاه کردن مقداری از موی سر یا صورت، یا گرفتن ناخن.

وظیفه زن‌ها، متعیّناً تقصیر است، اما مردها مخیّر بین حلق و تقصیرند، و بنابر فتوای بعض آقایان فقها، در بعض شرایط، حلق، بر مردها واجب متعیّن است. و لذا هر کسی باید در مقام عمل، به مرجع تقلید خود، مراجعه کند و فتوا بگیرد.

آیه مربوط به این وظیفه در قرآن کریم، این آیه است:

ثُمَّ لِیَقْضُوا تَفَثَهُمْ (1) 1؛

سپس (یعنی پس از ذبح قربانی) باید کثافات و آلودگی‌های خود را، زایل کنند.

عَنِ الرِّضَا علیه السلام قَالَ التَّفَثُ تَقْلِیمُ الْأَظْفَارِ وَ طَرْحُ الْوَسَخِ وَ طَرْحُ الْإِحْرَامِ عَنْهُ (2) 2

از امام رضا علیه السلام منقول است که فرمود: مراد ازتَفَث، چیدن ناخن و زایل کردن چرک از بدن و دور کردن احرام از خود است. (3) 3

البته ظاهر عمل واجب، سر تراشیدن و ناخن چیدن و اوساخ و کثافات را از خود دور کردن است، اما باطن کار و حقیقت آن، عبارت است از تطهیر روح از پلیدی رذایل خُلقیّه و ریختن آخرین نشان و اثر، از هواپرستی و خودخواهی از دامن دل و طیّب و طاهر ساختن صفحه جان از لوث تعلّقات حیوانی و افکار شیطانی که امام صادق علیه السلام می‌فرماید:

وَ احْلِقِ الْعُیُوبَ الظَّاهِرَةَ وَ الْبَاطِنَةَ بِحَلْقِ شَعْرِکَ. (4) 4

با تراشیدن موی خود، تمام عیب‌های ظاهری و باطنی را بتراش.

1- . حج، صدر آیه 29.
2- . وافی، جلد 2، کتاب الحج، ص 179.
3- . همان.
4- . مصباح الشریعه، باب 21.