- مقدمه ناشر 1
- مقدمه مؤلّف 5
- اشاره 9
- بخش اول سرّ تشریع عبادت 9
- عبادات از نظر اثرگذاری روحی مختلفند 10
- گوشهای از اسرار تشریع عبادت 10
- عمل زنده و با روح، منظور است 12
- حجّ بیروح، آثار زنده نخواهد داشت 13
- بخش دوم آثار اجتماعی حج 14
- اشاره 14
- اشاره 15
- 1- حج، تراکم قوای متکثّره در نقطه واحده است 15
- دعوت به حج، دعوت به توحید قواست 17
- حج، سیر ارتقای انسان به سوی عالم بالاست 17
- جاذبیّت کعبه، خارقالعاده است 18
- چه عاشقانه به دور کعبه میچرخند 19
- گرایش مردم به کعبه، یک گرایش عادی نیست 19
- چرا باید پاسداران معنویّت در وادی غیر ذیزرع اقامت کنند؟ 20
- چه سرمایه بزرگی، به مسلمانان اعطا شده است! 21
- 2- کعبه، ضامن بقای جامعه بشری است 22
- 3- کعبه، پناهگاه جامعه انسانی و خانه امن بشر است 24
- اشاره 24
- 4- حجّ، حقّ واجب خدا بر انسان است 26
- تعطیل حج و از هم پاشیدن جامعه آدمیان 26
- پیشبینی روایات درباره متروکیّت کعبه و آثار شوم آن 26
- اشاره 26
- تعبیر خاصّ قرآن در موضوع حج 27
- منعم حقیقی خداست و شکرش واجب عقلی است 27
- دعوت به حج، منّتگذاری خدا بر انسان است 28
- زیارت کعبه، چه تجارت پرسودی است 28
- به محض نیّت حج، باب رحمت مفتوح میشود 29
- گوشهای از برکات اعجابانگیز حج از لسان روایات 29
- حجّاج از نظر بهره برابر نیستند 29
- علّت اختلاف در بهره چیست؟ 30
- حُجّاج، میهمانان خدا هستند 31
- حج، بازار آخرت است 31
- نگاه به کعبه هم رحمتانگیز است 32
- چه مبارک عملی است، طواف خانه حق 32
- پیرامون کعبه، باران رحمت و مغفرت میبارد 32
- راستی که تارک حج، فاقد رمز انسانیّت است 33
- کفر تارک حج به چه معنی است؟ 34
- تارک حج، روز قیامت در صف یهود یا نصاری محشور میشود 35
- تارک حج در قیامت، نابینا خواهد بود 36
- 5- حج، مایه قوّت دین است 36
- 6- کعبه، عَلَم و نشانه اسلام است 38
- 7- حج، نابودکننده فقر و عصیان اجتماعی است 40
- 8- تعطیل حج، مستلزم ضعف نیروی دین و استیلای کفّار بر مسلمین است 40
- اشاره 40
- دولتهای اسلامی وظیفه دارند مردم را به انجام حج، مجبور کنند 40
- تعطیل حج عذاب خدا را نزدیک میکند 41
- اشاره 42
- 9- هیچ عمل صالحی جای حج را نمیگیرد 42
- انفاق یک کوه طلای سرخ در راه خدا، با حج برابری نمیکند 43
- یکِ بهتر از دو میلیون 43
- نه خود، ترک حج کنید و نه موجب انصراف دیگران بشوید 43
- برکات حج، شامل حال تمام جهانیان میشود 44
- 10- آثار درخشان حجّ، در جوامع مسلمانان، کجاست؟! 46
- اشاره 46
- نگرانی پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله از وضع حجّ در آخرالزّمان 47
- پس ناچاریم که به این واقعیّت تلخ، معترف باشیم 48
- اشاره 49
- بخش سوم اسرار روحی حج 49
- 1- بذل عنایت درباره انسان 50
- 2- حجّ، نمایشی جامع از سیر روحی انسانهای کامل در مسیر تقرّب به خداست 52
- اشاره 52
- سیر روحی لازم است، حج، تنها سیر جسمانی نیست 54
- حجّ حضرت ابراهیم علیه السلام، یک حجّ روحی بود 55
- شبهه یک مرد مادّی مسلک، در سیزده قرن پیش 56
- 3- چرا خانه خدا، در مناطق دلپذیر و مصفّا بنا نشده است؟ 60
- اشاره 64
- 4- ابراهیم علیه السلام و صحنه امتحان عجیب خدا 64
- خلاصه 70
- بخش چهارم طیّ مراحل 71
- اشاره 71
- 1- آغاز سفر و طیّ مراحل 72
- 3- مرحله دوّم: توبه 73
- 2- مرحله اوّل: اصلاح نیّت و اخلاص 73
- 4- مرحله سوم: انقطاع از هر چه غیر خداست 75
- 5- اتّخاذ رفیق 76
- 6- حُسن خُلق 78
- اشاره 80
- بخش پنجم مواقف 80
- اشاره 81
- 1- موقف اوّل: 81
- حفظ زبان، از مهمّات حال احرام است 85
- 2- موقف دوم: مطاف (محلّ طواف) 88
- اشاره 88
- هشدار که اینجا مطاف کعبه و بارگاه قدس است 90
- امام باقر علیه السلام در کنار کعبه 90
- عجیبتر، جذبه و کشش و محبوبیّت این خانه است 92
- بقای ساختمان کعبه، از عجایب است 92
- اهمیّت طواف کعبه 93
- موقعیّت انسان موفّق به طواف 95
- نگاه به کعبه، عبادت است 97
- راستی چه بجاست ... 98
- 3- موقف سوّم: مَسعی 100
- اشاره 106
- 4- موقف چهارم: عرفات 106
- انسان تا با دنیا بیگانه نشود، با خدا آشنا نمیگردد 108
- عرفات کجاست؟ 108
- روز عرفه، روز دعا و روز تضرّع به درگاه خداست 112
- دعا، خود طریق مستقلّ و جداگانهای است 113
- توجّه! اینجا عرفات است 118
- گدای مسکین از در خانه سلطان کریم چگونه بر میگردد؟ 123
- بشارت: امام عصر، ارواحنا فداه در عرفات است 124
- فرصت را مغتنم بشمارید که به سرعت میگذرد 125
- دعا برای فرج ولیّعصر، ارواحنا فداه، از اهمّ مطالب است 128
- دعا برای والدین و ارحام و عموم اهل ایمان، از اعمال مهمّ عرفات است 130
- چه دعای بابرکتی! 131
- چند جمله دعا به پیشگاه خداوند عَزّ وجَل 132
- روز عرفه رو به پایان و آفتاب عرفات در شرف غروب است 134
- بشارت بزرگ 136
- اشاره 136
- 5- موقف پنجم: مشعرالحرام 136
- آتش خشم خود را فرونشانید تا عزّت هر دو جهان یابید 138
- مشعر یا میعاد دلباختگان خدا 139
- بهبه! چه مبارک معبدی و چه فرخنده شبی! 140
- دل شب، محرم سرّ اللَّه است 141
- آری، دل شب، چه فرصت مغتنمی برای عُشّاق حضرت حق است 144
- اینک، هم شب است و هم لیلة الاضحی و هم مشعرالحرام 145
- ساعتی به تفکّر در اسرار بپردازیم 150
- شب مشعرالحرام و تفکّر 151
- سرّ وقوف شبانه در مشعر 152
- سرّ استحباب جمعآوری سنگریزه از بیابان مشعر 155
- 6- موقف ششم: مِنی یا قربانگاه 155
- 7- رَمی جمرات در منی و اسرار آن 158
- اشاره 158
- نکته 162
- 8- قربانی در منی و اسرار آن 163
- اشاره 163
- جنبه اجتماعی قربانی در منی بیش از جهات دیگرش منظور است 167
- قربانی، همدوش کعبه آمده است 169
- یک دین زنده، هممسجد میخواهد، و هممسلخ! 171
- قربانی در امّتهای پیشین نیز بوده است 172
- اسرار روحی قربانی 174
- در قربانی، منافع اقتصادی نیز ملحوظ است 177
- نظر قرآن و روایات، درباره مصرف گوشت قربانی 178
- 9- حَلْق و تقصیر در منی و اسرار آن 181
- اشاره 181
- 10- بیتوته در منی 183
- خلاصه 183
- 11- شبهای منی و خلوت با خدا 184
- اشاره 184
- اشاره 186
- 12- موقف هفتم: زیارت بیت و استِلام حَجَر 186
- مسجد خَیْف در منی 186
- حجرالاسود یا دست خدا در زمین 187
- حجرالاسود، جوهر آسمانی و امین خدا در میان بندگان است 188
- 13- چند تذکّر لازم 192
- 1- بوسیدن و استلام حجرالاسود با تهاجم و ایذای دیگران مطلوب نیست 192
- 2- در صفوف نماز جماعت شرکت کنید و به هنگام اقامه جماعت، از مسجد خارج نشوید 193
- 3- تا فرصت دارید از طواف و نماز در مسجدالحرام و تلاوت قرآن غفلت نکنید 196
- اشاره 196
- فضیلت نماز در مسجدالحرام 199
- ثواب ختم قرآن در مکّه 199
- عمره مفرده 201
- ترتیب اعمال عمره و حج، به صورت رمز 201
- اشاره 203
- بخش ششم اتمام حجّ و نتایج آن 203
- 1- نتیجهگیری از اعمال حج 204
- اشاره 204
- مردم عصر جاهلیّت نیز حجّ بجا میآوردهاند! 205
- حال ای زائران بیت محرّم 208
- 2- موعظهای لطیف از دانشمندی ادیب 211
- اشاره 213
- 3- داستانی جالب و بیانی جامع از امام سجاد (ع) در اسرار حجّ (روایت شبلی) 213
- تذکّر و دفع توهّم 227
- 4- دستورالعمل جامعی از امام صادق علیه السلام در باب حج 228
- 5- تطبیق مراحل عمر انسان با مناسک حج 231
- اشاره 231
- اشارهای کوتاه به معنای دَحْو الارض 233
- 6- وظیفه انسان، در سیر به سوی خدا 238
- اشاره 238
- تذکّر 243
- بخش هفتم زیارت 245
- اشاره 245
- 1- به زیارت مرقد پاک رسول خدا صلی الله علیه و آله و ائمّه هُدی علیهم السلام میرویم 246
- 2- مودّت اهل بیت رسالت، اجر رسالت است 247
- اشاره 248
- 3- ولایت، شرط مقبولیّت اعمال است 248
- حجّ مقبول 250
- به یاوهسراییهای جُهّال، اعتنا نکنید 254
- 4- بقا و احاطه ارواح کامل، بعد از مرگ 256
- 5- خاک پای آسمانیان، حیاتبخش است 259
- 6- شیعه در مدینه، گمشدهای دارد 262
- 7- بقیع، یا بارگاه قدس و مظهر عزّت و کبریای خدا 266
- 8- شهدای احُد، قربانیان راه خدا 267
- 9- پایان سفر و ختم کتاب 270
شبهه یک مرد مادّی مسلک، در سیزده قرن پیش
ابن ابی العوجا مردی کافر، معروف به زندقه و الحاد، و در عین حال، سخنوری بیباک و هتّاک و بدزبان بوده است که علما و دانشمندان، از مجالست و برخورد با او گریزان بودند و برای پرهیز از شرّ زبانش، از او فاصله میگرفتند.
روزی در موسم حج، ابن ابیالعوجا و جمعی از مُلحدان و همفکرانش در مسجدالحرام نشسته بودند و ناظر اعمال حجّاج و سعی و طواف آنان بودند و با دیده استهزا مینگریستند و میخندیدند.
در نقطه دیگر مسجد نیز، حضرت امام صادق علیه السلام نشسته بود، در حالی که جمعیت انبوهی از شیعیان، اطراف امام خود را گرفته بودند و از منبع سرشار علوم آسمانی حضرتش بهرهمند میشدند.
ملحدان، رو به ابن ابیالعوجا کرده و گفتند: الان موقع مناسبی است برای مجادله کردن با این مرد که نشسته و دیگران، دورش را گرفتهاند و شدیداً مفتون عظمت و جلالت او هستند. چه خوب میشود اگر بتوانی او را در میان همین مردم، شرمنده و خجلتزده کنی.
ابن ابیالعوجا به خود بالید و گفت: بله. الان میروم و مستأصلش میکنم.
از جا حرکت کرد و خود را به مجلس امام رسانید و گفت:
یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ إِنَّ الْمَجَالِسَ أَمَانَاتٌ وَ لَابُدَّ لِکُلِّ مَنْ کانَ بِهِ سُعَالٌ أَنْ یَسْعَلَ، فَتَأْذَنُ لِی فِی السُّؤالِ؟
ای اباعبداللَّه، مسلّم است که مجلسها امانت است (ظاهراً منظورش امان خواستن از امام بوده که سخنان کفرآمیزش خشم مردم را برنینگیزد و منجر به قتلش نشود) هر که خِلطی در سینه دارد و آزارش میدهد، ناچار باید با سرفه، آن را از سینه بیرون افکند. (یعنی هرکس شبههای در دل دارد و ناراحتش میسازد و محتاج به سؤال است، چارهای جز اظهار آن شبهه و طرح آن سؤال ندارد) آیا اجازه پرسش میدهید؟
امام علیه السلام، اجازه پرسیدن دادند و مرد زندیق آغاز سخن کرد و آنچه در دل داشت از