حج برنامه تکامل صفحه 62

اگر خدا می‌خواست، می‌توانست خانه محترم و عبادتگاه باعظمت خود را در سرزمینی خرّم، در میان باغ‌ها و جویبارهای شاداب پر از اشجار سرسبز و میوه‌های فراوان و کاخ‌های به هم پیوسته و آبادی‌های به هم متّصل، قرار دهد. اما در این صورت مقدار پاداش بندگی، به نسبت آسانی و سبکی امتحان، ناچیز و اندک می‌شد (و آن سعادت و کمال مطلوبی که باید عاید یک بنده مطیع با اخلاص گردد، نمی‌گردید).

وَ لَوْ کَانَ الْأَسَاسُ الْمَحْمُولُ عَلَیْهَا وَ الْأَحْجَارُ الْمَرْفُوعُ بِهَا بَیْنَ زُمُرُّدَةٍ خَضْرَاءَ، وَ یَاقُوتَةٍ حَمْرَاءَ، وَ نُورٍ وَ ضِیَاءٍ، لَخَفَّفَ ذَلِکَ مُصَارَعَةَ الشَّکِّ فِی الصُّدُورِ وَ لَوَضَعَ مُجَاهَدَةَ إِبْلِیسَ عَنِ الْقُلُوبِ وَ لَنَفَی مُعْتَلَجَ الرَّیْبِ مِنَ النَّاسِ.

و اگر پایه‌های کعبه و سنگ‌های دیوار آن، از زمرّد سبز و یاقوت سرخ و بُلورهای نورافکن ساخته و پرداخته شده بود، این چنین ساختمان زیبا و جالب، باعث می‌شد که نبرد، با شکّ و تردید در میدان دل‌ها، سبک گردد؛ کشتی‌گیری و زورآزمایی با شیطان، آسان شود و (با این شرایط، راه وسوسه شیطان به دل‌ها، بسته می‌شد و طبعاً) زمینه‌ای برای مجاهده با ابلیس، در قلوب آدمیان، باقی نمی‌ماند (و در نتیجه، مجاهدان در راه خدا، از غیر مجاهدان امتیاز پیدا نمی‌کردند).

یک منطقه خوش آب و هوا و بوستان و گلستان دلپذیر و مصفّا، پر از انواع وسایل تفریح و تفرّج، موّاجِ از شادابی و نشاط و تنعّم، طبیعی است که همه را به سوی خود جلب می‌کند. از مُلحد بی‌دین گرفته تا مؤمن متّقی، از زاهد تارک دنیا، تا حریص فرو رفته و غرق در دنیا، همه و همه بار سفر بسته و رو به آن دیار می‌آورند و به سعی و طواف و بیتوته و وقوف در میان آن مناظر دلکش زیبا و چمنزارهای پرگل و دلربا، می‌پردازند.

هیچ معلوم نمی‌شود چه کسی برای اطاعت امر خدا آمده و چه کسی برای تبعیّت از هوا.

مخصوصاً عنوان حجّ و زیارت چه بهانه خوبی می‌شد برای تیپ مسلمان‌نماهایی که در دل، هوس هماهنگی با مُترفین و عیّاش‌پیشگان دارند و به ظاهر پای‌بند به قیود اسلامند.

همین که موسم حج می‌رسید، به بهانه حجّ و طواف بیت‌اللَّه زنجیر از پا می‌گشودند و با کمال آرامش خاطر، به کام دل می‌رسیدند.