- پیش گفتار 2
- اشاره 4
- فصل اول: کلیات مباحث نفس 4
- الف) معنی نفس و انواع آن 4
- ب) معرفت نفس 5
- ج) اهمیت مبارزه با نفس 6
- اشاره 8
- د) آثار مبارزه با نفس 8
- 4. غالب ترین فرد 9
- 5. برترین فرد 9
- 6. بهترین عبادت 9
- 3. نیرومندترین فرد 9
- 2. رسیدن به بزرگ ترین حکومت و مالکیت 9
- 1. ملاک عقل 9
- 12. نشانه زیرکی 10
- 7. بهترین مردم 10
- 8. مایه سلامت 10
- 13. عزّت 10
- 11. رستگاری 10
- 9. جهاد سودمند 10
- 10. اصلاح نفس 10
- 14. زنده کردن جوان مردی 11
- 17. رهایی از گناهان و رسیدن به مکارم 11
- 15. حفظ ارزش و اعتبار 11
- 18. رسیدن به بالاترین درجات 11
- 16. دست یابی به ملاک دین 11
- 23. درک شریعت 12
- 19. بهشت 12
- 24. برترین ادب 12
- 21. محبت خدا 12
- 20. کامل شدن تقوا 12
- 22. غلبه بر شیطان 12
- 25. رُشد 13
- ه_) جایگاه مبارزه با نفس در سیر و سلوک 13
- 26. کرامت الهی 13
- 27. تحسین دیگران 13
- 28. عارف 13
- اشاره 15
- فصل دوم: مبارزه با شهوت 15
- آهن تافته هم نمی سوزاند 16
- آثار پرهیز از نگاه حرام 18
- ازدواج، بهترین راه پیروزی بر شهوت 18
- عاقبت پیروی از هوای نفس 19
- فضیل، از راهزنی تا زاهدی 19
- شاگرد بزاز 20
- زلیخا 22
- جوان خارکن و دختر پادشاه 27
- فصل سوم: مبارزه با مال پرستی 33
- اشاره 33
- علی، آری؛ دنیا، نه 34
- مبارزه ثروت و ایمان 35
- علی(ع) یا عسل؟ 37
- فرار از آتش بیت المال 38
- رمز دیدار با امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف 38
- در آغوش نوعروس یا میدان نبرد 42
- اشاره 42
- فصل چهارم: مبارزه با راحت طلبی و زندگی زاهدانه 42
- زهد و قناعت همراه با ثروت انبوه 43
- زهد و ساده زیستی آیت الله کوهستانی 45
- زهد مولای متقیان، علی(ع) 45
- زهد و استغنای وحید بهبهانی 48
- زهد و اخلاص آیت الله بلاغی 49
- گسست زنجیر شیطان 52
- عجب در علم 54
- اشاره 54
- فصل پنجم: مبارزه با تکبر و عجب 54
- جواب تو را بعداً می گویم 54
- آفت های علم بی تزکیه 54
- اشاره 54
- نشستن فقیر کنار ثروتمند 55
- فروتنی سلمان فارسی 56
- عیسی(ع) و شستن پای حواریون 57
- پیشه محمد بن مسلم 57
- عاقبت خودپسندی 58
- عاقبت عجب 58
- قدرت یقین، خطر عجب 59
- کوچکی ریاست 59
- کیفر صحابی مغرور 60
- غرور شتر 61
- فصل ششم: مبارزه با ریاست طلبی 63
- اشاره 63
- نیابت ولی عصر (ع) به چنین مردانی می رسد 63
- در دلش میل به مرجعیت ندارد 64
- ترک نماز جماعت 65
- از من سزاوارتر وجود دارد 66
- چشم پوشی از درجه 67
- معیار خدایی 67
- گذشتن از ریاست 68
- خودداری از قبول ریاست و مرجعیت عامه 69
- چرا در تشییع جنازه آیت الله بروجردی حاضر نشدم؟ 70
- فصل هفتم: مبارزه با خشم و انتقام 72
- اشاره 72
- شهادت حمزه و صبر رسول خدا صلی الله علیه و آله 73
- رفتار امام صادق(ع) با غلام 73
- اشک کباب سبب طغیان آتش است! 73
- ترحم بر گنهکار پشیمان 74
- ادای حق الناس پیش از توبه 75
- بردباری شیخ 76
- نمونه ای از اخلاق امام کاظم(ع) 77
- پرهیز از غضب 79
- اشاره 81
- فصل هشتم: مبارزه با کینه و حسد 81
- نوح و شیطان 82
- سبب برتری 83
- حسرت موسی(ع) 83
- شخصی که رسول اکرم صلی الله علیه و آله او را اهل بهشت خواند 84
- عاقبت حسادت 86
- کار عجیب حسود 87
- عبدالله بن ابی 89
- مسجد حسادت 90
- حسادت به خویشان 92
- الف) کتاب 93
- کتاب نامه 93
- ب) نشریه 94
به همین دلیل، در روایت ها به مبارزه با نفس و وسوسه های آن، تزیین های نفس، تسویلات نفسانی و اماره بودن نفس اشاره و بر مبارزه با کشش های منفی و گناه آلود نفس بسیار تأکید شده است.
برای مبارزه با نفس، سفارش های بسیار عمیق و تأمل برانگیزی شده است که به چند نمونه از آنها می پردازیم:
«رَأْسُ الدِّینِ مُخالَفَهُ الْهَوی؛ سر دین، مخالفت با هوای نفس است».(1)
«رَدْعُ النَّفْسِ عَنِ الْهَوی اَلْجِهادُ الْأَکْبَرُ؛ بازداشتن نفس از هوا، جهاد اکبر است».(2)
«ألا وَ إِنَّ الْجِهادَ ثَمَنُ الْجَنَّهِ فَمَنْ جاهَدَ نَفْسَه مَلَکَها وَ هِی أکْرَمُ ثَوابِ اللهِ لِمَنْ عَرَفَها؛ آگاه باشید و بدانید که جهاد، قیمت بهشت است. پس آن که با نفس خود جهاد کرد، نفس خود را مالک شد و این مالک شدن بر نفس بهترین ثوابی است که خدا به کسی می دهد که قدر آن را بداند».(3)
«جِهادُ النَّفْسِ مَهْرُ الْجَنَّهِ؛ مبارزه با نفس، مهریه بهشت است».(4)
«رَأسُ الْعَقْلِ مُجاهَدَهُ الْهَوی؛ رأس عقل، مبارزه با هوای نفس است».(5)
د) آثار مبارزه با نفس
اشاره
د) آثار مبارزه با نفس
اگر کسی با نفس خود مبارزه کند و در این مبارزه پیروز شود و لجام نفس را در دست گیرد، به گونه ای که دیگر نفسش نتواند او را به هیچ گناه و لغزش و طمعی بیندازد، او پیروزمند میدان مبارزه با نفس و مجاهد
1- عبدالواحد تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات، 1366، ص 240.
2- عبدالواحد تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات، 1366، ص 240.
3- عبدالواحد تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات، 1366، ص 242.
4- عبدالواحد تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات، 1366، ص 242.
5- عبدالواحد تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات، 1366، ص 242.