- پیش گفتار 2
- فصل اول: کلیات مباحث نفس 4
- اشاره 4
- الف) معنی نفس و انواع آن 4
- ب) معرفت نفس 5
- ج) اهمیت مبارزه با نفس 6
- اشاره 8
- د) آثار مبارزه با نفس 8
- 4. غالب ترین فرد 9
- 5. برترین فرد 9
- 6. بهترین عبادت 9
- 3. نیرومندترین فرد 9
- 2. رسیدن به بزرگ ترین حکومت و مالکیت 9
- 1. ملاک عقل 9
- 7. بهترین مردم 10
- 12. نشانه زیرکی 10
- 9. جهاد سودمند 10
- 10. اصلاح نفس 10
- 8. مایه سلامت 10
- 13. عزّت 10
- 11. رستگاری 10
- 14. زنده کردن جوان مردی 11
- 17. رهایی از گناهان و رسیدن به مکارم 11
- 18. رسیدن به بالاترین درجات 11
- 15. حفظ ارزش و اعتبار 11
- 16. دست یابی به ملاک دین 11
- 23. درک شریعت 12
- 19. بهشت 12
- 21. محبت خدا 12
- 20. کامل شدن تقوا 12
- 24. برترین ادب 12
- 22. غلبه بر شیطان 12
- ه_) جایگاه مبارزه با نفس در سیر و سلوک 13
- 25. رُشد 13
- 27. تحسین دیگران 13
- 26. کرامت الهی 13
- 28. عارف 13
- اشاره 15
- فصل دوم: مبارزه با شهوت 15
- آهن تافته هم نمی سوزاند 16
- ازدواج، بهترین راه پیروزی بر شهوت 18
- آثار پرهیز از نگاه حرام 18
- عاقبت پیروی از هوای نفس 19
- فضیل، از راهزنی تا زاهدی 19
- شاگرد بزاز 20
- زلیخا 22
- جوان خارکن و دختر پادشاه 27
- فصل سوم: مبارزه با مال پرستی 33
- اشاره 33
- علی، آری؛ دنیا، نه 34
- مبارزه ثروت و ایمان 35
- علی(ع) یا عسل؟ 37
- فرار از آتش بیت المال 38
- رمز دیدار با امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف 38
- اشاره 42
- فصل چهارم: مبارزه با راحت طلبی و زندگی زاهدانه 42
- در آغوش نوعروس یا میدان نبرد 42
- زهد و قناعت همراه با ثروت انبوه 43
- زهد و ساده زیستی آیت الله کوهستانی 45
- زهد مولای متقیان، علی(ع) 45
- زهد و استغنای وحید بهبهانی 48
- زهد و اخلاص آیت الله بلاغی 49
- گسست زنجیر شیطان 52
- اشاره 54
- اشاره 54
- عجب در علم 54
- جواب تو را بعداً می گویم 54
- آفت های علم بی تزکیه 54
- فصل پنجم: مبارزه با تکبر و عجب 54
- نشستن فقیر کنار ثروتمند 55
- فروتنی سلمان فارسی 56
- پیشه محمد بن مسلم 57
- عیسی(ع) و شستن پای حواریون 57
- عاقبت عجب 58
- عاقبت خودپسندی 58
- قدرت یقین، خطر عجب 59
- کوچکی ریاست 59
- کیفر صحابی مغرور 60
- غرور شتر 61
- فصل ششم: مبارزه با ریاست طلبی 63
- اشاره 63
- نیابت ولی عصر (ع) به چنین مردانی می رسد 63
- در دلش میل به مرجعیت ندارد 64
- ترک نماز جماعت 65
- از من سزاوارتر وجود دارد 66
- چشم پوشی از درجه 67
- معیار خدایی 67
- گذشتن از ریاست 68
- خودداری از قبول ریاست و مرجعیت عامه 69
- چرا در تشییع جنازه آیت الله بروجردی حاضر نشدم؟ 70
- فصل هفتم: مبارزه با خشم و انتقام 72
- اشاره 72
- شهادت حمزه و صبر رسول خدا صلی الله علیه و آله 73
- رفتار امام صادق(ع) با غلام 73
- اشک کباب سبب طغیان آتش است! 73
- ترحم بر گنهکار پشیمان 74
- ادای حق الناس پیش از توبه 75
- بردباری شیخ 76
- نمونه ای از اخلاق امام کاظم(ع) 77
- پرهیز از غضب 79
- اشاره 81
- فصل هشتم: مبارزه با کینه و حسد 81
- نوح و شیطان 82
- سبب برتری 83
- حسرت موسی(ع) 83
- شخصی که رسول اکرم صلی الله علیه و آله او را اهل بهشت خواند 84
- عاقبت حسادت 86
- کار عجیب حسود 87
- عبدالله بن ابی 89
- مسجد حسادت 90
- حسادت به خویشان 92
- کتاب نامه 93
- الف) کتاب 93
- ب) نشریه 94
واسطه آن، قابیل برادر خود هابیل را کشت و به عذاب الهی هلاک شد».(1)
حسرت موسی(ع)
حسرت موسی(ع)
«حضرت موسی(ع) شخصی را در کنار عرش خدا در مقام عالی مشاهده کرد. حسرت برد که او نیز در چنان مقامی قرار گیرد. [پس] به خدا عرض کرد: «خدایا! چه چیز باعث شده که این شخص دارای چنین مقام ارجمندی گشته است؟
خداوند به موسی(ع) وحی کرد: او در دنیا حسود نبود و نسبت به مردم حسد نمی ورزید. به این خاطر در کنار عرش الهی قرار گرفته است».(2)
سبب برتری
سبب برتری
ابوالقاسم جنید بن محمد بن جنید، ملقب به سیدالطائفه، از بزرگان و مشاهیر عرفان است. اصلش از نهاوند و مقیم بغداد بود. سی بار پیاده به حج رفت. پایه طریقت و شیوه عرفانی او صحو، یعنی هشیاری و بیداری است؛ برخلاف پیروان بایزید بسطامی که سکر، یعنی ناهشیاری را پایه طریقت خود قرار داده اند. وی در طریقت عرفانی خود، سخت پای بند شریعت بود. [بیشتر] سلسله های عرفانی، خود را به او منسوب می کنند. جنید در سال 297 ه_ . ق درگذشت.
1- یک صد موضوع، پانصد داستان، ص 309.
2- داستان ها و پندها، ج 6، الکُنی و الالقاب، ج 2؛ ص 335.