معرفت نفس و حشر صفحه 19

ولایت فقیه شکست نخوردیم ولی در علوم انسانی مان شکست خوردیم چون در علوم انسانی به نگاه امام«رضوان الله تعالی علیه» رجوع نداشتیم. وقتی رجوع شما به «وجود» شد و عالَم را مَظهر حق دیدید تمدّنی مدّ نظر شما قرار می گیرد که در ذیل آن «زمین به آسمان متصل می شود» و این یکی از نکات اساسی موضوع تمدّن زایی شیعه می باشد. اگر خواستید آن چه شروع کرده اید جواب دهد و در آینده ی تاریخ حضور داشته باشید، حتما باید ناسوت به جبروت متصل شود که در مباحث مربوط به «امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف » باید آن را دنبال فرمایید. ولی وقتی اصالت به ذهن و خواست انسان داده شود، تمدنی محقق می شود که شما امروز در غرب با آن روبه رو هستید، تمدنی که انسان را یک قدم از محدوده ی نفس اماره اش جلوتر نمی برد.

حکمت متعالیه و زبان عقلی عرفانی دین

اشخاصی مثل حضرت امام و حضرت علامه طباطبائی با تسلط بر این همه روایت باز معتقدند ملاصدرا در تبیین موضوعِ توحید کمک زیادی کرده است. چون ملاصدرا با آن عقل و فهمِ فوق العاده اش اندیشه ای را مبتنی بر روایات و آیاتِ توحیدی تدوین کرد که امروز اسلام بتواند در مقابل غربِ سوبژکتیویته حرف داشته باشد. از این جهت حکمت متعالیه زبان ارائه ی دین است در فضایی که تمدن غربی با نگاه سوبژکتیویته می خواهد خود را بر عالم و آدم تحمیل کند و از آن جایی که تمدن اسلامی نیز مثل هر تمدن دیگری با پشتوانه ی فلسفی مخصوص به خود می تواند جلو برود و آن پشتوانه ی فلسفی برای تمدن اسلامی غیر از حکمت متعالیه نیست، هرگز نمی شود نظامی را ایجاد کرد که فاقد پشتوانه ی فلسفی و نظری باشد، زیرا هیچ عملی بدون اندیشه قابل تحقق نیست.

آری حکمت متعالیه ی ملاصدرا زبان عقلی عرفانی دین است در فضایی که تمدن غربی با نگاه سوبژکتیویته می خواهد خود را بر عالم و آدم تحمیل کند، حال ما می مانیم و انقلاب اسلامی و حکمت متعالیه برای حضور در آینده ای بسیار متعالی.

ملاصدرا کار بزرگی را شروع کرد و از موانعی که در مقابل او بود نیز غافل نبود. او در کتاب های « سه اصل» و«کسراصنام الجاهلیه» به کالبدشکافی بحران های عمیق سیاسی اجتماعی و معرفتیِ جامعه می پردازد که در آن زمان جامعه بدان گرفتار بود و هرگونه تدبّر در