تجربه شیرین ندامت صفحه 26

جایی که خداوند حیوانی را که به ظاهر تکلیفی ندارد ، به خاطر معصیت عدّه ای که در حضور او گناه کرده و او نسبت به گناه آنان اظهار تنفّر و بیزاری نکرده است ، عذاب می کند و از باران رحمتش محروم می سازد ; پس چه خواهد کرد با آن جمعیتی که نعمت های پروردگار خویش را نادیده گرفته اند و آن ها را در راه نافرمانی خداوند به کار گرفته اند ; امان از آن لحظه ای که غضب خدا گروهی را ، به خاطر نافرمانی آنان ، فرا بگیرد و نزول عذابش را بر آنان حتمی کند .

مرحوم علامه مجلسی بعد از نقل این خبر می فرماید :

این حدیث از احادیثی است که دلالت می کند بر این که حیوانات نسبت به بعضی از تکالیف شرعی و کارهای بندگان خدا علم و شعور دارند و بر آن ها نوعی از تکلیف ثابت است برخلاف نظر اکثر حکما و متکلّمین . و مؤیّد این حدیث قصه هُدهُد است که در قرآن و روایات بدان اشاره گردیده است . و همچنین سایر روایاتی که ما آن ها را در جلد 14 بحارالأنوار آورده ایم . (3)

سپس می فرماید :

این حدیث دلالت دارد بر وجوب هجرت از شهرهای اهل معصیت ، در صورتی که نهی آنان از منکری که انجام می دهند ، امکان نداشته باشد . (4)

1 بحارالأنوار ، ج 70 ، ص 329 .

2 جُعَلْ : حشره ای است سیاه و پَردار و زشت که روی سرگین حیوانات می نشیند و آن را سرگین غلتان و

سرگین گردان و سرگین گردانک هم می گویند اسامی دیگر نیز در لغت برای آن آمده است ،

فرهنگ عمید .

3 در چاپ 110 جلدی : ج 61 ، ص 1 96 .