جوان و توبه صفحه 123

سر انجام توبه آنها پذیرفته شد و آیه زیر به عنوان پذیرفته شدن توبه آنان نازل گشت.(1)

آن سه نفر که ( در مدینه) باز ماندند ( و از شرکت در جنگ تبوک خودداری کردند و مسلمانان با آنان قطع رابطه کردند ) تا آن حد که زمین با همه وسعتش بر آنها تنگ آمد و ( حتی ) جایی در وجود خویش برای خود نمی یافتند و دانستند که پناهگاهی از خدا جز به سوی او نیست. در آن هنگام، خدا به آنان توفیق توبه داد تا توبه کنند و خداوند توبه پذیر و مهربان است.(2)

از آیه فوق و شأن نزول آن، به دست می آید که مردم و جامعه و رهبران باید تلاش کنند هم راه توبه را برای مجریان باز گذارند و هم زمینه آن را فراهم کنند؛ چرا که توبه در تحول و سازندگی مردم نقش مؤثری خواهد داشت.(3)

2. توبه غلام وحشی

یکی از مشکل ترین و تلخ ترین حوادث برای رسول خدا(صلی الله علیه و آله) شهادت عموی بزرگوارش حضرت حمزه سیدالشهداء(علیه السلام)بود. قاتل حمزه ( وحشی ) پس از کشتن حمزه، پهلوی او را درید و جگرش را به عنوان هدیه برای هِند، همسر ابوسفیان برد. پیامبر(صلی الله علیه و آله) با دیدن این منظره فجیع، سوگند یاد کرد که به تلافی

1- . تفسیر نمونه، ج 8، ص 114، ح 7 ص 134.
2- . وَعَلَی الثَّلاَثَهِ الَّذِینَ خُلِّفُواْ حَتَّی إِذَا ضَاقَتْ عَلَیْهِمُ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَیْهِمْ أَنفُسُهُمْ وَظَنُّواْ أَن لاَّ مَلْجَأَ مِنَ اللّهِ إِلاَّ إِلَیْهِ ثُمَّ تَابَ عَلَیْهِمْ لِیَتُوبُواْ إِنَّ اللّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ؛ توبه / 118.
3- . جوان و ندامت، اکبری محمود، ص 149.