زنداني شدن آن حضرت منتهي ميشود.
دوران امام رضا
هنگامي كه نوبت به امام هشتم (ع) ميرسد باز دوران، دوران گسترش و رواج و وضع خوب ائمه است و شيعه همه جا گستردهاند و امكانات بسيار زياد است كه منتهي ميشود به مسألهي ولايتعهدي. البته در دوران هارون امام هشتم در نهايت تقيه زندگي ميكردند. يعني كوشش و تلاش را داشتند، حركت را داشتند، تماس را داشتند، منتهي با پوشش كامل. آدم ميتواند بفهمد مثلا دعبل خزاعي كه دربارهي امام هشتم در دوران ولايتعهدي آن طور حرف ميزند، دفعتاً از زير سنگ بيرون نيامده بود. جامعهاي كه دعبل خزاعي ميپرورد يا ابراهيم بن عباس را كه جزو مداحان علي بن موسي الرضاست، يا ديگران و ديگران را، اين جامعه بايستي در فرهنگ ارادت به خاندان پيغمبر سابقه داشته باشد. چنين نيست كه دفعة و بدون سابقهي قبلي در مدينه و در خراسان و در ري و در مناطق گوناگون ولايتعهدي علي بن موسي الرضا (ع) را جشن بگيرند اما قبلا چنين سابقهاي نداشته باشد. آنچه در دوران علي بن موسي الرضا يعني ولايتعهدي، پيش آمد (كه حادثهي بسيار مهمي است و بنده سال گذشته در پيام به زمينهها و علل آن اشاره كردم) نشان دهندهي اين است كه وضع علاقهي مردم و جوشش محبت هاي آنان نسبت به اهلبيت در دوران امام رضا (ع) خيلي بالا بوده است. به هر حال بعد هم كه اختلاف امين و مأمون پيش آمد و جنگ و جدال بين خراسان و بغداد پنج سال طول كشيد، همهي اينها موجب شد كه علي بن موسي الرضا (ع) بتوانند كار وسيعي بكنند كه اوج آن به مسألهي