خیمه عفاف صفحه 12

بوده وهست، نسل جوان از زنان ومردان بر سر دو راهی بی عفتی ویا ازدواج موقت قرار دارند بدیهی است که قانون گذار حکیم وآگاه که انبیا را برای هدایت و تربیت بشر مبعوث داشته تا آن که به جامع ترین ادیان یعنی دین اسلام ختم رسالت نموده است، با توجه به این که عفاف را سرلوحهء کمالات بشر خوانده " واما من خاف مقام ربه ونهی النفس عن الهوی فان الجنه هی المأوی " (1) هیچ گاه به بی شرمی و هرزگی راضی نمی گردد وغریزه جنسی نسل جوان را با ایجاد بن بست به انحراف نمی کشاند، بنابر این لطف ورأفت ورحم وعطوفتش اقتضا دارد با تشریع ازدواج موقت از انحراف نسل جوان وافراد ناکام جلوگیری ومشکل آنان را چاره جویی کند. 1. نازعات / 40 و 41.

بخش هفتم : استنتاجات فقهی

-75

استنتاجات فقهی در امر اول از کلیات مقدماتی مذکور شد که استمرار حلیت متعه نزد شیعه از ضروریات مذهب شناخته می شود وپر واضح است که احکام ضروری نیاز به بحث ندارد ولی برای رفع شبهات واسکات مخالفان وپاسخ از ادله آنان این بحث مطرح می شود وچون منابع فقهی ما کتاب وسنت واجماع وعقل می باشد در این کتاب بر هر یک از این منابع به طور فشرده استدلال می شود. استدلال به قرآن مجید در بخش " متعه در قرآن " گفته شد علاوه بر آیه 24 سوره نساء " فما استمتعتم به منهن فآتوهن

اجورهن " (زنانی را که به متعه خود در آورده اید مهر آنان را بپردازید). هر یک از آیاتی که برای مشروعیت نکاح دائم به آنها استناد می شود برای مشروعیت متعه هم به آنها استدلال می کنیم، زیرا نکاح متعه از اقسام ازدواج شناخته می شود. تفصیل این آیات در بحث قرآنی ذکر گردید. ( 76 )

استدلال به روایات عامه وخاصه قبلا در بحث روایی، آمار روایات عامه وخاصه که دلالت بر اصل مشروعیت ویا استمرار وخصوصیات متعه دارد بیان شد، در این جا باز برای انس اذهان تکرار می شود. روایت های عامه در کتاب های: " الدر المنثور " سیوطی 31 حدیث، " صحیح مسلم " بیش از 15 حدیث، " الغدیر " حدود 30 حدیث، " دلائل الصدق " 19 حدیث. ونیز بیان شد که علامه امینی فرموده چهل حدیث صحیح وحسن در کتاب های عامه که بر حلیت متعه ویا استمرار آن دلالت دارند در دسترس هست. واما روایات امامیه در کتاب " وسائل الشیعه " متجاوز از دویست حدیث ودر کتاب " مستدرک الوسائل " حدود نود حدیث است. طبق مقدمه ای که در اول بحث روایی طرح شد روایات امامان شیعه به عنوان راویان پیامبر (صلی الله علیه وآله) بر تمام مسلمین حجت است، بنابر این برای انسان منصف با اندک تأمل در این روایات، جواز واستمرار آن قطعی می گردد. بررسی کوتاه در روایات امامیه قبلا آمار اجمالی روایات امامیه را بیان کردم، در این قسمت بعضی از آنها را برای تیمن وتبرک مرقوم می دارم: ( 77 )

صاحب وسائل الشیعه (محمد بن حسن حر عاملی) در

چهار باب اول کتاب متعه 64 حدیث را درج نموده که برخی از آنها را می آوریم: 1 - صدوق به اسناد خود از عبد الله بن سنان از حضرت صادق (علیه السلام) نقل کرده است که فرمود: " ان الله حرم علی شیعتنا المسکر من کل شراب وعوضهم من ذلک المتعه " (1). 2 - " قال وقال الصادق (علیه السلام) لیس منا من لم یومن بکرتنا (ای الرجعه) ولم یستحل متعتنا ". (2) 3 - صدوق به اسناد خود از بکر بن محمد از حضرت صادق (علیه السلام) روایت کرده " انی لاکره للرجل المسلم ان یخرج من الدنیا وقد بقیت علیه خله من خلال رسول الله (صلی الله علیه وآله) لم یقضها " (3). 4 - شیخ مفید از امام صادق (علیه السلام) روایت نموده " ما احب للرجل منکم ان یخرج من الدنیا حتی یتزوج المتعه ولو مره " (4). 5 - ودر حدیث دیگر امام به محمد بن مسلم فرمود: " لا تخرج من الدنیا حتی تحیی المتعه " (5) 6 - در حدیثی امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند: هر گاه کسی به عنوان مخالفت با تحریم کننده متعه زنی را به عقد انقطاعی در آورد وقصدش جلب رضایت خدا باشد (نه هوسرانی) به هر کلمه ای که با آن زن سخن بگوید برایش حسنه نوشته 1. وسائل الشیعه، ج 14، ص 438. 2. همان، ص 438. 3. همان، ص 443. 4. همان، ص 443. 5. همان، ص 443. ( 78 )

می شود. (1) 7 - أمیر المؤمنین (علیه السلام) فرموده است: " لولاما سبقنی به عمربن الخطاب ما

زنی الا شقی. " (2) 8 - " ان رسول الله (صلی الله علیه وآله) احل المتعه ولم یحرمها حتی قبض ". (3) استدلال به اجماع صرف نظر از بحث های اصولی که آیا اجماع، دلیل مستقلی است - چنان که عامه گفته اند - ویا برگشت به سنت معصوم می کند - چنانچه امامیه معتقدند - وهم چنین با صرف نظر از این که برخی از اجماعات، مدرکی هستند، کلام صاحب جواهر را در این مقام می آورم. این فقیه بزرگوار فرموده است: " اما الاجماع من الطائفه المحقه فهو واضح بل هو من ضروریات مذهبهم واما من غیر هم فلاتفاق الصحابه ومن کان فی صدر الاسلام علی اباحتها وشرعیتها کما یظهر من اخبار جابر و غیرها حتی ما روی عن المحرم نفسه (یعنی عمر) فانه یدل علی ان الحکم بالحل کان شایعا معروفا فی زمان النبی (صلی الله علیه وآله) ومده خلافه ابی بکر وبرهه من خلافته فالقول بالتحریم بعد ذلک مخالف لاجماع الامه التی لاتجتمع علی ضلاله ". (4) مقصود این فقیه محقق، این است که اجماع بر مذهب عامه دلیلی است مستقل وبرخاسته از حدیثی که آن را به پیامبر (صلی الله علیه وآله) اسناد می دهند مبنی بر این که امت پیامبر (صلی الله علیه وآله) بر خطا واشتباه اتفاق نخواهند داشت وچون بعد از پیامبر (صلی الله علیه وآله) تماما 1. همان، ص 442. 2. همان، باب اول از ابواب متعه. 3. همان، باب اول از ابواب متعه. 4. جواهر الکلام، ج 30، ص 149. ( 79 )