- پیشگفتار 1
- بخش ا ول : کلیات 1
- بخش د وم : بعد تاریخی متعه 5
- بخش سو م : انظار فقیهان 6
- بخش چهارم : متعه در قرآن 8
- بخش پنجم : بحث روایی 10
- بخش ششم : متعه در محاسبات عقلی 11
- بخش هفتم : استنتاجات فقهی 12
- بخش هشتم : آثار تربیتی متعه 14
- بخش نهم : دعوت به انصاف وپیدا کردن راه اتحاد 15
- بخش دهم : چند فایده مهم 16
گفتار مرحوم آیه الله سید عبد الحسین شرف الدین در این جا لازم دانستم گفتار یکی دیگر از بزرگان امامیه را نقل کنیم: 1 - مرحوم آیه الله شرف الدین در کتاب " فصول المهمه " نوشته است که اهل قبله متفق اند که متعه حج ومتعهء نساء در دین اسلام مشروع بوده واین امر از ضروریات اسلام است. ولی در استمرار حکم آن اختلاف شده است. در بخش اخبار فرموده نصوص در اصل مشروعیت به حد تواتر است ونسبت به استمرار جواز آن احادیث امامیه نیز در حد تواتر است واحادیث بسیاری از اهل سنت بر آن دلالت دارد. واحادیثی که بر منع دلالت دارد بعد از خلیفهء دوم وبرای توجیه عمل او ساخته شده است. ایشان
در بخشی از گفتار خود می نویسد: عبد الله بن عمر فتوا به استمرار جواز متعهء نساء داده است. شخصی از اهل شام به او گفت که پدرت آن را ممنوع ساخت. عبد الله جواب داد: سنت پیامبر (صلی الله علیه وآله) را برای گفته پدرم رها نمی کنم. ودر آخر گفتار خود می گوید: مأمون فرمان داد که آزادی متعه را به صورت منشور عمومی بخشنامه کنند ولی " یحیای اکثم " او را از این امر منصرف نمود. استدلال اهل سنت به اجماع صحابه ونقد آن توسط صاحب جواهر اهل سنت برای تحریم متعه به اجماع صحابه استناد کرده اند وگفته اند بعد از نهی عمر، اجماع بر تحریم آن منعقد گردیده است وتمام صحابه وتابعین تسلیم ممنوعیت آن شده اند، فقظ ابن عباس مخالف بود که او هم در آخر عمرش توبه کرد وحرمت آن را پذیرفت. صاحب جواهر پاسخ داده است که: در مسأله، اجماعی بر منع نداریم، زیرا اتفاق اهل بیت (علیهم السلام) بر بقای جواز است واجماع شیعه وپیروان اهل بیت (علیهم السلام) نیز بر ( 85 )
آن است علاوه بر آن، جمع زیادی از اعاظم صحابه وتابعین، تسلیم ممنوعیت عمر نشده اند سپس اسامی این گروه را به شرح ذیل نام می برد: - ابن عباس - ابن مسعود - ابن ابی کعب - جابر - ابی سعید خدری - سلمه بن اکوع - مغیره بن شعبه - مجاهد - عطا - طاوس یمانی - مطرف - زهری - سدی - مسلم در صحیح - ابن الحسن علی بن زید - معاویه - عبد الله بن عمر -
رییعه بن امیه - سلمه بن امیه ( 86 )
- صفوان بن امیه - معلی بن امیه - براء بن عازب - ربیع بن میسره - سهل بن سعد ساعدی - حسن بصری - ابراهیم نخعی - سعید بن مسیب - ابن جریح - عمر بن دینار - مالک - ابن حنبل من الفقهاء (1) 1. جواهر الکلام، ج 30، ص 150 - ظاهرا " صفوان بن امیه " اشتباه باشد.
بخش هشتم : آثار تربیتی متعه
-89
آثار تربیتی متعه مرحوم استاد آیه الله شهید مطهری بعد از طرح برخی از مشکلاتی که بر سر راه ازدواج دائم است می گوید: از شما می پرسم آیا با این حال با طبیعت وغریزه چه باید کرد؟ آیا طبیعت حاضر است به خاطر این که وضع زندگی ما در دنیای امروز اجازه نمی دهد که در سنین شانزده سالگی وهجده سالگی ازدواج کنیم دوران بلوغ را به تأخیر بیندازیم وتا ما فارغ التحصیل نشدیم غریزه جنسی از سر ما دست بردارد؟ آیا جوانان حاضرند یک دوره رهبانیت موقت را طی کنند وخود را سخت تحت فشار وریاضت قرار دهند تا زمانی که امکانات ازداوج دائم پیدا شود؟... دو راه بیشتر باقی نمی ماند: یا این که جوانان را به حال خود رها کنیم وبروی خود نیاوریم. به یک پسر اجازه دهیم از صدها دختر کام برگیرد وبه یک دختر اجازه دهیم با ده ها پسر رابطهء نامشروع داشته باشد وچندین بار سقط جنین کند... آیا چنین پسران ودخترانی با چنین روابط فراوان... مرد زندگی وزن خانواده خواهند بود؟ راه دوم ازدواج موقت وآزاد است. ازدواج موقت در درجهء اول
زن را محدود ( 90 )
می کند که در آن واحد زوجهء دو نفر نباشد. بدیهی است که محدود شدن زن مستلزم محدود شدن مرد نیز خواهد بود (از جهت بعد عاطفی). در بخش دیگر از سخنان خود می گوید: این ضرورت اختصاص به زمان تحصیل ندارد در شرایط دیگر نیز پیش می آید، اصولا ممکن است زن ومردی که خیال دارند با هم به طور دائم ازدواج کنند وبخواهند نسبت به یکدیگر اطمینان کامل پیدا کنند به ناچار به عنوان ازدواج آزمایشی برای مدت موقت با هم ازدواج کنند... (1) بعضی از فلاسفه غرب (راسل وغیر او) پیشنهاد می کنند، ترتیبی به نام ازدواج رفاقتی داده شود... اینان پی برده اند: ازدواج دائم وافی به همه احتیاجات نیست. (2) نگارنده مرقوم می دارد: طبق روایت مشهوری که شیعه وسنی نقل کرده اند أمیر المؤمنین (علیه السلام) فرمود: " اگر خلیفه ثانی متعه را منع نکرده بود غیر از افراد شقی گرفتار زنا نمی شدند ". این کلام مولی بیانگر اثر گسترده تربیتی متعه است. یکی ار مراجع بزرگ تقلید در سی سال قبل به مناسبتی فرمودند: می خواستم یک مؤسسه منظمی برای انجام ازدواج موقت تأسیس کنم تا مشکل جوانان وافراد ناکام با ترتیب خاص وآبرومند، حل شود اما دوستان مانع شدند وگفتند گرفتار جو سازی می شوید. بسیاری از جنایات هولناک که امروزه در کشور ما واقع می شود ناشی از متروک بودن وننگ وعار دانستن این سنت اسلامی است، زیرا راه برای ازدواج 1. در فصل پایانی کتاب طرفداری قانون مدنی ژاپن از ازدواج آزمایشی یک ماهه خواهد آمد. 2. نظام حقوقی