- پیش گفتار 3
- بخش اول: کلیات 9
- اشاره 9
- اشاره 10
- فصل اول: مفاهیم و تعریف ها 10
- معنای لغوی عفت 10
- مفهوم اصطلاحی عفت 11
- شَرَه (آزمندی) 13
- خمودی (سستی و ضعف) 14
- 1 _ ازدواج 16
- فصل دوم: کاربرد عفت در قرآن 16
- اشاره 16
- 2 _ زنان سالخورده 16
- 3 _ درباره ثروتمندان 17
- 4 _ درباره تهی دستان 17
- نکته ها 18
- اشاره 19
- فصل سوم: نقش کلیدی زبان در فرهنگ قرآن و احادیث 19
- الف) اهمیت زبان و بیان در قرآن 19
- ب) زبان، کلید خیر و شرّ 20
- ج) اختلاف زبان با نهاد آدمی 22
- اشاره 23
- د) نقش زبان در قرآن 23
- 1 _ ذکر بسم اللّه هنگام ذبح 24
- 2 _ زبان و نقش داوری 25
- 3 _ زبان و از هم پاشیدن خانواده 26
- 4 _ زبان و شفاعت و نجات جان 26
- 5 _ زبان و حبط اعمال 27
- 6 _ زبان و خطر سقوط در پرتگاه ها 28
- 7 _ زبان و پیام رسانی 28
- 8 _ زبان و ابزار تعلیم و تعلّم 29
- معنای ترکیبی عفت کلام 29
- بخش دوم: ادب در تبیین معارف قرآنی 30
- اشاره 30
- اشاره 31
- الف) معنای لغوی و اصطلاحی ادب 31
- فصل اول: مفاهیم و تعریف ها 31
- ب) مفهوم ادب الهی 32
- د) مفهوم ادب الهی 33
- ج) مفهوم معارف قرآن 33
- 1 _ توحید 34
- اشاره 34
- اشاره 34
- الف) ادب الهی در توحید 34
- فصل دوم: ادب الهی در تبیین اصول عقاید 34
- ب) آیات قرآن در ردّ پندارهای جاهلانه 35
- اشاره 35
- معنای ترکیبی عفت کلام 36
- 2 _ نبوت 40
- اشاره 40
- ج) نگاهی به ویژگی های انبیا در قرآن 41
- ب) نگاهی به جایگاه انبیا در عهدین 41
- الف) پیامبران و ناسزاگویی به آنان 41
- د) ادب گفتار انبیا 44
- اشاره 44
- 1) ادب گفتار انبیا در پیشگاه خداوند 45
- 2) ادب گفتار انبیا با مردم 47
- 3 _ معاد 52
- اهمیت و جایگاه اخلاق در اسلام 56
- اشاره 56
- فصل سوم: ادب الهی در تبیین معارف اخلاقی 56
- تعریف اخلاق 57
- ب) علّت کاربرد کنایه 58
- اشاره 58
- اشاره 58
- ادب الهی در تبیین احکام 58
- الف) اعجاز بیانی قرآن در تبیین احکام 58
- 1 _ نفرت داشتن از سرشت عمل 59
- 2 _ سنت الهی در جهت فطرت انسانی 59
- 3 _ پستی ذاتی عمل 60
- د) کنایه ها در قرآن 61
- اشاره 61
- ج) مفهوم کنایه 61
- کنایه یا تصریح در واژه «الرفث» 63
- کنایه یا تصریح در واژه «فرج» 66
- 1 _ چرا تعبیر «کَواعِبَ اَتْرابا» در قرآن به کار رفته است؟ 67
- دو پرسش 67
- اشاره 67
- اشاره 69
- 2 _ چرا خداوند، عالمانِ بی عمل یهود را به حیوان ها مَثَل زده است؟ 69
- 1. معنای ادب 70
- 2. شهرت حیوانات در میان ملّت ها 71
- 3. تمثیل یا بیان حقایق در قالب هنر 72
- بخش سوم: نقش قرآن در اصلاح گفتار 76
- اشاره 76
- 1 _ پیش گامی قرآن در اصلاح گفتار 77
- اشاره 77
- اشاره 77
- فصل اول: نقش قرآن در اصلاح گفتار 77
- فهرست آفت های سخن در قرآن1 80
- الف) کذب (دروغ) 81
- اشاره 81
- اشاره 81
- 2 _ شناخت آسیب های گفتار 81
- 1. افترا 82
- 2. بهتان 82
- 3. افک 83
- 4. خرق 83
- 5. اختلاق 84
- اشاره 84
- ب) سُخریّه و استهزا 84
- تفسیر «اللّه یستهزی ء بهم» 86
- اشاره 88
- ج) سبّ 88
- 1. قذف 90
- 2. لعن 90
- مفهوم سب در قرآن 92
- 3. فحش 92
- یک اشکال و پاسخ آن 94
- روایت هایی درباره سب انبیا 97
- فرمان تاریخی امام خمینی رحمه الله در قتل سلمان رشدی 98
- 3 _ اصلاح تعبیرها 99
- الف) کشته در راه خدا را مُرده نخوانید! 99
- اشاره 99
- ب) بگویید اسلام آوردیم نه ایمان! 100
- ج) گفتن «ان شاء اللّه » و تکیه به اراده خدا 101
- د) تحریف سخنان دیگران ممنوع! 102
- الف) نگرانی از نداشتن گواه و شاهد 104
- اشاره 104
- 4 _ شناسایی دردها و طرح گفتار درمانی 104
- ب) تقیه 105
- ج) فریاد حق خواهی مظلوم 106
- 5 _ روش درست سخن گفتن 107
- اشاره 107
- الف) قول میسور 108
- ب) قول بلیغ 108
- ج) قول سدید 109
- د) قول لیّن 110
- 6 _ آفرینی الگو 111
- اشاره 114
- بخش چهارم: همراه با برنامه سازان 114
- گسترده ترین رسانه گروهی 115
- رسانه و معارف قرآنی 115
- عرضه کردن عملکردهای رسانه به قرآن 116
- الگوهای قرآنی در رسانه 117
- اشاره 117
- الف) به تصویر کشیدن آشنایی و خواستگاری دو جوان 117
- ب) حفظ عفت و حیا در گفت و گوی زنان و مردان در فیلم ها 118
- 1 _ عفت کلام و اصلاح برنامه ها و نظارت بر آن ها 119
- عفت کلام و نقش رسانه 119
- اشاره 119
- 2 _ هدایت افکار عمومی 121
- اشاره 121
- الف) خانواده و رسانه 121
- پیشنهادهای برنامه ای 121
- اشاره 121
- 1. ساخت برنامه ای با عنوان «عفت کلام در خانواده» 122
- 2. بررسی پرونده های دادگاه ها 123
- 3. برنامه های سیره و زندگانی 123
- 4. نمایش چگونگی عرضه کردن رفتارهای اجتماعی به قرآن 125
- 5. تجسیم بخشیدن صفات نکوهیده و ملموس ساختن زشتی آن ها 126
- 6. توجه بزرگ ترها به گفتارشان در خانواده 127
- ب) مدرسه و رسانه 128
- اشاره 130
- ج) دانشگاه و رسانه 130
- ماجرای اول 131
- ماجرای دوم 132
- ماجرای سوم 133
- پخش برنامه های کارشناسی 135
- معرفی کتاب هایی درباره عفت کلام 137
- کتاب نامه 141
تقدیم پروردگار می کنند و به راحتی از دنیا می گذرند و به وعده الهی که «عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ» (آل عمران: 169) است امید و ایمان راسخ پیدا می کنند.
ب) بگویید اسلام آوردیم نه ایمان!
ب) بگویید اسلام آوردیم نه ایمان!
قالَتِ اْلأَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَمْ تُؤمِنُوا وَ لکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمّا یَدْخُلِ اْلإیمانُ فی قُلُوبِکُمْ وَ إِنْ تُطیعُوا اللّهَ وَ رَسُولَهُ لا یَلِتْکُمْ مِنْ أَعْمالِکُمْ شَیْئًا إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَحیمٌ. (حجرات: 14)
عرب های بادیه نشین گفتند: ایمان آورده ایم! بگو: «شما ایمان نیاورده اید، ولی بگویید اسلام آورده ایم. هنوز ایمان وارد قلب شما نشده است! و اگر از خدا و رسولش اطاعت کنید، چیزی از پاداش کارهای شما را فروگذار نمی کند، خداوند، آمرزنده مهربان است.
در این آیه مرز میان اسلام و ایمان از هم جدا شده است.(1) روش قرآن این است که هر کسی را با توجه به شایستگی هایش وصف می کند. آن که ایمان در قلبش رسوخ کرده را مؤمن می نامد و آن را که تنها اسلام آورده و به انجام تکالیف الهی ملزم است، ولی از عمق جان به انجام آن راضی نیست، مسلمان می خواند. شاید بتوان از آیه استفاده دیگری نیز کرد و آن این که باید هر شخصی را با توجه به شایستگی هایش توصیف کرد. بدون این که در توصیف او اغراق شود. باید چهره واقعی هرکس آن چنان که هست، نمایان شود و همین طور هر کسی هم که گناهی مرتکب شد، نباید زشتی های دیگری را نیز به او نسبت داد.
1- امام باقر علیه السلام درباره فرق ایمان و اسلام فرمود: ایمان آن است که در دل جای گیرد و بنده را به سوی خدای عز و جل بکشاند، و اطاعت خدا و گردن نهادن به فرمانش آن را تصدیق کند، ولی اسلام گفتار و کردار ظاهری است که هر مسلمانی آن را دارد. به وسیله آن جان ها محفوظ می ماند و میراث پرداخت می شود و نکاح روا می گردد و آنان بر نماز و زکات و روزه و حج اجتماع می کنند. از این رو، از کفر خارج گشته، به ایمان منسوب می گردند. اسلام شریک ایمان نیست، ولی ایمان با اسلام شریک می گردد و در گفتار شهادتین و کردار (عمل به مقررات) هر دو گرد می آیند. الاصول من الکافی، ج 2، ص 26.