عفت کلام در قرآن صفحه 19

فصل سوم: نقش کلیدی زبان در فرهنگ قرآن و احادیث

اشاره

فصل سوم: نقش کلیدی زبان در فرهنگ قرآن و احادیث

زیر فصل ها

الف) اهمیت زبان و بیان در قرآن

ب) زبان، کلید خیر و شرّ

ج) اختلاف زبان با نهاد آدمی

د) نقش زبان در قرآن

معنای ترکیبی عفت کلام

الف) اهمیت زبان و بیان در قرآن

الف) اهمیت زبان و بیان در قرآن

خداوند متعال در سوره الرحمن، نعمت های بسیاری را که به انسان بخشیده یادآوری می کند که بالاترین این نعمت ها پس از آموختن قرآن و آفرینش انسان، آموختن بیان است:

الرَّحْمنُ؛ عَلَّمَ الْقُرْآنَ؛ خَلَقَ اْلإِنْسانَ؛ عَلَّمَهُ الْبَیانَ. (الرحمن: 1 _ 4)

خداوند رحمان، قرآن آموخت، انسان را آفرید و به او «بیان» را تعلیم کرد.

علامه طباطبایی رحمه الله درباره چگونگی آموختن بیان در تفسیر آیه «علّمه البیان» می گوید:

در این جا منظور از بیان کلامی است که ضمیر و باطن انسان را آشکار می کند. منظور از تعلیم بیان این نیست که خداوند لغت ها را برای بشر وضع کرده باشد و سپس به وسیله پیامبران به بشر تعلیم داده باشد؛ این خود انسان بود که با قرارداد دسته جمعی به این مهم پرداخت، بلکه خداوند به واسطه فطرتی که در او به ودیعه نهاده است، او را به تشکیل زندگی اجتماعی و مدنی و سپس به وضع لغت واداشت و این چنین الهام الهی، بشر را به سوی بیان هدایت فرمود و زندگی انسان از راه کلام و بیان به تکامل و پیشرفت رسانید. به واسطه آن راه فهماندن و فهمیدن بر روی بشر گشوده شد. اگر این نعمت الهی نبود، هیچ فرقی میان او و