کتابخانه بالقرآن

عفت کلام در قرآن صفحه 44

صفحه 44

(به یاد آورید) هنگامی را که فرشتگان گفتند ای مریم! خداوند ترا به کلمه ای [وجود با عظمتی] از طرف خودش بشارت می دهد که نامش مسیح، عیسی پسر مریم است؛ در حالی که در این جهان و جهان دیگر، دارای شخصیتی بزرگ خواهد بود و از مقرّبان (الهی) است.

د) ادب گفتار انبیا

اشاره

د) ادب گفتار انبیا

پیامبران پرچم داران هدایت جامعه بشری هستند و نقش تربیتی را در جامعه ایفا می کنند. آنان معلمانی هستند که به ادب الهی آراسته شده و علمشان را از خداوند آموخته اند. از اموری که خداوند پیامبرانش را به آن آراسته، چگونگی صحبت کردن است. برای نمونه، خداوند به حضرت موسی علیه السلام دستور می دهد که برای تبلیغ رسالت الهی نزد فرعون برود و او را با سخنان نرم و لیّن به حق فرا خواند. یا به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم دستور می دهد که:

ادْعُ إِلی سَبیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَهِ وَ الْمَوْعِظَهِ الْحَسَنَهِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتی هِیَ أَحْسَنُ. (نحل: 125)

با حکمت و اندرز نیکو، به راه پروردگارت دعوت کن و با آن ها به روشی نیکوتر استدلال و مناظره کن!(1)

این چنین، خداوند پیامبرانش را راهنمایی می کند تا بتوانند انسان ها را هدایت کنند و با اعتقاد و گفتار و کردارشان الگوی شایسته ای برای بشر

1- حکمت، حجّت و برهانی است که حق را نتیجه می دهد. به گونه ای که هیچ شک و ابهامی در آننماند. موعظه بیانی است که نفس شنونده را نرم و قلبش را به رقت آورد. جدال عبارت است از این که دلیلی را که خصم، تنهایی قبول دارد یا همه مردم قبول دارند، بگیریم و با همان، دعوی اش را رد کنیم. چون تمامی مصداق های حکمت خوب است، نخست آمده است چون موعظه به بد و خوب تقسیم می شود، آن چه که بدان اجازه داده شده، موعظه خوب است. چون جدال به بد و خوب و خوب تر تقسیم می شود، آن وجهی که اجازه داده شده، قسم سوم آن جدال احسن است. تشخیص به کارگیری این سه نوع دعوت به دعوت کننده بستگی دارد که ببیند کدام یک از این سه، اثر بیش تری دارد تا آن را به کار برد. البته ممکن است در موردی، هر سه طریق به کار رود. نک: المیزان فی تفسیر المیزان، ج 12، صص 372 و 373.